برخورد امام رضا ( ع ) با قيام علويها عليه حكام وقت
مأمون خلافت خود را در حالى آغاز كرد كه خطرناكترين قيام عليه او يعنى قيام محمد بن ابراهيم الحسين معروف به ابن طباطبا كه به رهبرى و نقشهء سرى بن منصور معروف به « ابى السرايا » تدارك شده بود ، جريان داشت اين قيام از حجاز تا كوفه را دربرگرفته و از آنجا به بيشتر مناطق عراق سرايت كرده بود و بر اثر آن قيامهايى به رهبرى علويها در بصره و يمن و بحرين و حجاز و جاهاى ديگر ، سربرآورده بود ، در يمن ابراهيم بن موسى بن جعفر رهبرى آن را به عهده داشت و به پيروزى رسيد ، در مكه حسين بن الحسن افطس سردمدار آن بود ، در بصره زيد بن جعفر كه بر اثر بسيارى كسانى كه از عباسيها و خانهها و دارايىشان كشت و ويران كرد و سوزاند به تعبير برخى مورخين به « زيد النار » معروف شده بود ، آن را رهبرى مىكرد و جاهاى ديگر هم قيام جريان داشت . ما به هنگام سخن از دلايلى كه مأمون را بر آن داشت تا - ولايتعهدى را به امام رضا واگذار كند يادآور شديم كه آنچه او را به اين اقدام واداشت كنترل اين قيامها و گمراه ساختن شيعيانى كه در بسيارى مناطق بويژه شيعيان خراسان كه از عباسيها طرفدارى كردند و طى نبردهاى خونينى كه با برادرش محمد الامين داشت از وى حمايت به عمل آوردند ، بود او تا حدودى در اين نقشه موفق شده بود علويها بخاطر امام ، آرام گرفتند در تاريخ هيچ صحبتى از حركتى عليه مأمون طى فاصلهاى كه امام به عنوان وليعهد در قيد حيات بود ، سخنى بميان نياورده است .
ولى برخورد امام رضا با قيامهاى علويها و حركتشان عليه حكام تا آنجا كه مىتوان فهميد از نقطه نظر اصل انقلاب عليه ظلم و استثمار و طغيان ، منفى نبود ايشان