امام رضا ( ع ) و مأمون
در دوران خلافت مأمون ، به زندگى امام رضا ( ع ) ، پايان داده شد آن حضرت پس از آنكه خلافت به او انتقال يافت مدت پنج يا حد اكثر هشت سال - بنا به بيشتر برآوردها - زندگى كردند و چه بسا آن دوره از زندگى آن حضرت كه طى حكومت امين پيش از انتقال خلافت به مأمون سپرى شد آرامترين دوران زندگى آن حضرت پس از فوت پدر ايشان و غنىترين آنها از نظر آثارى است كه در عرصههاى گوناگون از خود بجاى گذاشتند .
ولى سالهايى كه آن امام در دوران مأمون طى كرد اگر چه مأمون تظاهر به تشيع و خوشرفتارى با علويها مىكرد و شيوههاى خشونتآميز و انتقامجويانهاى را كه در عهد اسلافش جارى بود محكوم مىكرد و على رغم چنين برخوردى كه ظاهرا معتدل و نزديك به علويها بود و امام رضا ( ع ) را به خود فرا خواند و تظاهر به دوستى با على ( ع ) و خاندان على مىكرد خود امام ( ع ) اين دوره از زندگى خود را بدترين دورهء زندگى خويش از هنگام وفات پدر گراميش ( ع ) مىدانست و متوجه شده بود كه در آن سوى اظهار محبت مأمون و فرا خواندن ايشان به خراسان از سوى مأمون ، خطراتى متوجه زندگيش هست و روايت صدوق در كتاب خود « عيون اخبار الرضا » كه به نقل از سجستانى آمده نشانگر همين معنى است در اين روايت آمده كه سجستانى مىگويد : وقتى فرستادهء ( مأمون ) براى همراه بردن امام رضا ( ع ) به خراسان آمد ، من در مدينه بودم امام وارد مسجد شد تا رسول خدا ( ص ) را وداع گويد ، او گريه كنان بر قبر مىايستاد و بيرون مىشد و دوباره بازمىگشت و همين كار را مىكرد و چندين بار وداع اشكآلودش را