خلاف اين را مىگفتى . او نيز به دشنام آنها و به دعا براى امام موسى ( ع ) پرداخت . امام نيز به اطرافيان خود كه قصد كشتن او را داشتند فرمود : آيا كارى كه شما مىخواستيد بكنيد بهتر بود يا كارى كه من با اين مبلغ كردم ؟
و بسيارى از اين گونه روايات كه به اخلاق و الا و سخاوت و شكيبايى آن حضرت بر سختيها و چشمپوشى ايشان از مال دنيا را نشان مىدهند .
زندگى امامان شيعه ( ع ) سراسر وقف دين و دانش و خدمت به بشريت بود و در اين راه همه چيز خود را تقديم مىداشتند گواينكه در بسيارى مواقع شرايط دشوارى كه در تمامى مراحل زندگى خود تلخى آنها را چشيده بودند مانع از آن مىشد كه به هدفهاى خود نايل آيند و جز در فاصلههاى زمانى كوتاهى كه از آن به سود اسلام و نشر تعاليم و احكام او - به شهادت تاريخ طولانى خود - سود جستند هرگز طعم آسايش و راحتى نچشيدند .
همچنانكه در بخشهاى پيش نيز گفتيم دورانى بسر رسيد و دوران تازهاى به حساب علويها ، آغاز گرديد در اين ميان جنگها و حوادثى رخ داد كه امام باقر ( ع ) و امام صادق ( ع ) اندكى احساس آرامش كردند و دست خود را باز ديدند و مردم از اينجا و آنجا ، به سويشان جمع شدند و آن دانشگاهى را كه چهار هزار تن از علما و دانش طلبان در آن شركت يافتند ، تأسيس يافت و همينكه حكام دولت نوپا ، جاى پايشان محكم شد و از سرنوشت خود اطمينان حاصل كردند خليفهء دوم آنها يعنى منصور دوانيقى به شدت و با خشونت تمام در برابر اين دانشگاه ايستاد و بارها سعى كرد رهبر آن يعنى امام صادق ( ع ) را از پاى درآورد ولى ارادهء خداوندى مانع از تحقق اين خواستهاش مىشد .
و على رغم كنترل شديدى كه منصور نسبت به امام صادق ( ع ) و مكتب آن حضرت اعمال مىداشت و فشارهايى كه بر او و يارانش به عمل مىآورد آن حضرت تا نفسهاى آخر زندگى خود ، به رسالت خود وفادار ماند و همينكه خبر وفات ايشان به سمع وى رسيد از كارگزارش در مدينه خواست تا در صورتى كه كسى را به جانشينى خود گمارده او را بكشد و هنگامى كه والى ، از وصيت او به پنج تن كه يكى از آنان منصور بود خبرش داد سعى كرد جانشين شرعى او را در پرده ابهام گذارد و شيعيان را دچار سردرگمى و سرگردانى سازد و همچنانكه گفتيم در اين راه همه گونه وسايل را به كار برد و امام حتى از ياران و شيعيانش نيز خود را پنهان داشت و آنها امكان
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 326
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٣٢٦