كه از شاگردان امام موسى بن جعفر ( ع ) بود و پس از وفات ايشان ، ملازمت امام رضا و امام جواد ( ع ) كرد و آنچنان كه در شرح حال او آمده و الكشى و طوسى و ابن نديم و ديگر مؤلفين احوال راويان تصريح كردهاند از چهل تن از شاگردان امام صادق ( ع ) روايت كرده و بيش از سى كتاب در آثار ائمه به رشتهء تحرير درآورده است .
يكى ديگر ، عبد اللّه بن المغيرة است كه مؤلفين در احوال راويان و ثقه بودنش را تأييد كرده و مىافزايند كه او از جمله كسانى است در مورد صحت آنچه كه از امام موسى بن جعفر و ديگران روايت كرده ، اتفاق نظر امت و مجموعه تأليفاتى در موضوعهاى گوناگون دارد .
از ديگر « اصحاب الاجماع » احمد بن محمد بن عمرو معروف به بزنطى و حسن بن - محبوب السراد است كه هر دو از ياران ثقهء امام موسى بن جعفر و امام رضا ( ع ) هستند و امام جواد را نيز درك كرده در فقه و موضوعهاى ديگر ، از ايشان حديث روايت كردهاند و مؤلفين در احوال روات ، تصريح كردهاند كه جملگى « اصحاب » در اعتماد به روايتهاى ايشان ، اتفاق نظر داشتهاند . اين شش تن و شش تن از ياران امام باقر و شش تن از ياران امام جعفر صادق ( ع ) كسانى هستند كه محدثين ، در صداقت و اعتماد به روايتهايشان اتفاق نظر دارند و به همين علت آنها را « اصحاب الاجماع » مىگويند .
از ميان شاگردان امام كاظم ( ع ) كسانى جز اين شش تن نيز مشهور شدهاند ولى آنگونه كه از نوشتههاى راجع به « رجال » برمىآيد به مرتبهء آنان نرسيدند از جمله ايشان صفوان بن مهران الجمال است كه از امام صادق ( ع ) روايت كرده و پس از ايشان نيز ملازمت امام موسى بن جعفر كرده و از ايشان فقه و حديث گرفته و در اين باره چنان كه الكشى و طوسى و ابن نديم و ديگران به او نسبت مىدهند ، تأليفاتى دارد .
امام كاظم ( ع ) به او فرمود : اى صفوان همه چيز تو زيبا و پسنديده است جز يك كار . گفت : فدايت شوم كدام است آن كار ؟ فرمود : اينكه شتران خود را به هارون - الرشيد كرايه دادى . گفت : به خدا سوگند من آنها را براى هوا و هوس و يا براى شكار و تفريح اجاره ندادم بلكه براى رفتن به مكه بود كه خودم هم آنها را هدايت نمىكردم بلكه غلامان خود را همراهشان كردم . به من فرمود : اى صفوان ! آيا دوست دارى تا گرفتن كرايهء خود از ايشان ، زنده بمانند ؟ گفتم : آرى اى فرزند رسول خدا . فرمود :
هر كس بقايشان را دوست داشته باشد از آنهاست و هر كس از آنها باشد ، به آتش دوزخ مىرود .
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 329
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص٣٢٩