درمىگذرى و اهل علم و قريش را پشت سر مىگذارى و در آخر در كنار اين برده سياه مىنشينى . امام ( ع ) در پاسخش فرمود : دانش و علم هر جا كه باشد بايد بدان روى آورد . همچنانكه به سراغ سعيد بن جبير نيز كه از بردگان بود ، مىرفتند و گفتند مىخواهم از او چيزهايى بپرسم كه خداى را خوش آيد و اين كار عار نيست چرا كه كسانى را نداريم كه آنچه اينان ما را بدان سوق مىدهند ، ما را سوق دهند .
ايشان علاوه بر پرداختن به نشر علم و فقه ، با مردم بسيار مهربان و سخاوتمند و بردبار و شكيبا بودند و در تاريخ آنگونه كه در اين رابطه از ايشان صحبت رفته از هيچ كس ديگر نرفته است . كلينى در كافى از ايشان نقل كرده كه فرمودهاند : هرگز جرعهاى گواراتر از جرعهء خشمى كه طرف مقابلم را از آن رانده باشم ، سر نكشيدهام .
يك بار يكى از عموزادگانش بر او وارد شد و سخنان زشت و دشنامآميزى خطاب به ايشان بر زبان آورد . يك كلام پاسخش نگفت . وقتى رفت به همنشينانش فرمود :
شنيديد كه اين مرد چه سخنانى به من گفت و من خوش دارم كه با من بياييد تا پاسخم را به وى بشنويد . همگى به راه افتادند در راه آيهء و الكاظمين الغيظ و العافين عن الناس و اللّه يحب المحسنين ( فروخوردنگان خشم و بخشودگان بر مردم و خداوند نيكوكاران را دوست مىدارد ) را مىخواند آن مرد آماده برخورد مشابهى از سوى امام داشت و ترديدى نداشت كه امام آمده تا سزاى آنچه را كه از وى سر زده ، بدهد .
با رسيدن به او امام زين العابدين ( ع ) به او فرمود : برادر تو اندكى پيش در برابرم ايستادى و سخنان آنچنانى خطاب به من گفتى حال اگر آنچه گفتهاى باشم من از خداوند مغفرت و آمرزش مىخواهم و اگر آنچه گفتى سزاوارم نبود خداوند ترا مورد آمرزش قرار دهد . آن مرد عذرخواهانه به سويش آمد و گفت : آنچه گفتم تو سزاوارش نبودى و لايق خود من بود .
راويان دربارهء بردبارى و گذشتش روايت كردهاند كه كنيزكى ، آفتابهاى بدست داشت كه از آن براى وضوى امام ، روى دست آن حضرت آب مىريخت كه آفتابه از دستش بر صورت آن حضرت افتاد و زخمش كرد و خون از آن جارى گرديد حضرت سرش را خشمناكانه به سوى او بلند كرد . كنيزك به ايشان گفت : خداوند مىفرمايد :
و الكاظمين الغيظ . حضرت فرمود : خشمم را فرو خوردم . گفت : و العافين عن الناس . فرمود :
خداوند ترا ببخشايد . گفت : و اللّه يحب المحسنين . فرمود : تو براى رضاى خدا ، آزادى .
و در مناقب ابن شهر آشوب و كشف الغمة آمده كه ميهمانانى بر امام ( ع ) وارد
سيرة الأئمة الاثني عشر ( ع ) ( زندگانى دوازده امام ع ) ( فارسي ) — صفحة 159
مساهمون: هاشم معروف الحسني
ص١٥٩