بيان آيه 241 - 242
شأن نزول :
گفتهاند وقتى آيه « وَ مَتِّعُوهُنَّ عَلَى الْمُوسِعِ قَدَرُهُ وَ عَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهُ » تا « حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِينَ » نازل شد برخى گفتند اگر دوست داشتيم اين كار را مىكنيم و اگر نه نمىكنيم ، لذا خداوند اين آيه را نازل نمود .
تفسير :
پس از آنكه خداوند حالات زنان در حال عده را بيان كرد بدنبال آن به بيان آنچه بايد به آنها پرداخت مىپردازد . « وَ لِلْمُطَلَّقاتِ مَتاعٌ بِالْمَعْرُوفِ » براى زنان طلاق داده شده بهره بردنهائيست به شايستگى . در اينكه منظور از اين « متاع » ( بهره ) چيست اختلاف شده است : 1 - سعيد بن جبير و ابو العاليه و زهرى ميگويند مقصود از « متاع » بهرهمندى زن در تمام وسائل زندگى است و براى همه زنان طلاق داده شده واجب است . 2 - ابو على جبائى ميگويد : مراد به آن ، نفقه است و مقصود از « متاعاً الى الحول » همين است . 3 - سعيد بن مسيب ميگويد اين آيه را نسخ كرده است آيهء « فَنِصْفُ ما فَرَضْتُمْ » اما از نظر ما فقط براى زنى كه قبل از دخول طلاق داده شده در حالى كه مهرش معين نبوده است برخوردارى از لباس و خوراك و مسكن و باصطلاح « متعه » واجب است اما زنى كه دخول شده بايد مهر المثل بگيرد اگر مهرش معين نشده و اگر معين شده است كه همان مهر را مىگيرد و زنى كه قبل از دخول طلاق داده شده و مهرش معين بوده است پس نصف مهرش را بايد بگيرد و خلاصه در يك قسم « متعه » و برخوردارى از لباس و خوراك و مسكن واجب و در سه قسم بعدى اصولا واجب نيست بنا بر اين آيه ( فَنِصْفُ