بيان آيه 243
لغت :
« أَ لَمْ تَرَ »
آيا ندانستى . از « رؤيت » كه به معناى علم است و « ا لم تر » به معناى « الم تعلم » است .
تفسير :
پس از آنكه در آيهء پيش فرمود خداوند آيات خود را براى مردم بيان مىكند اكنون به بيان يكى از آيات پرداخته .
« أَ لَمْ تَرَ »
اى محمد آيا ندانستى يا خطاب به شنونده است كه اى شنونده آيا ندانستى آيا علم و دانايى تو بداستان اين جمعيت نرسيد .
« الَّذِينَ خَرَجُوا مِنْ دِيارِهِمْ »
كسانى كه از ديار خود بيرون رفتند . در اينكه چه جمعيتى بودند دو قول است :
1 - جمعى از قوم حضرت موسى ( ع ) بودند كه چون بيمارى « طاعون » در شهرشان آمد از آنجا فرار كردند ( حسن ) .
بعضى گفتهاند چون در آيه بعد ، ميگويد
« وَ قاتِلُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ »
يعنى در راه خدا جهاد كنيد معلوم مىشود اينان از جهاد گريخته بودند در حالى كه بر آنان واجب بوده است ( ضحاك و مقاتل ) .
2 - آنها قوم حزقيل بودند و حزقيل پس از حضرت موسى سومين خليفه بنى اسرائيل بود زيرا نخستين خليفه پس از موسى « يوشع بن نون » بوده و پس از او « كالب بن يوقنا » و سومين آنها « حزقيل » بود .
و چون مادر « حزقيل » پير زن و بدون فرزند بود از خدا درخواست فرزند كرد و خداوند به او « حزقيل » را عنايت فرمود لذا به « حزقيل » ابن العجوز ميگفتند . از مفسرين