هيچ كس وعده برگشتن به دنيا را نمىدهد زيرا روش گذشته خداى تعالى در مورد بندگانش با اراده و علمى كه در اين خصوص داشته اين بوده كه هيچ كس پس از رفتن از دنيا به دنيا بر نگردد بنابراين نمىتوان در اين آيه « كلا » را به معنى آرى و بلى دانست و وقتى به معناى « حقا » و به معناى « نعم » نباشد بايد يا به معناى ردع و زجر و يا حرف استفتاح باشد ، و اين دو معنى از لفظ آيه بعيد نيست و معناى آيه نيز از آنها دور نمىباشد . 2 - كلا در آيه كريمه 61 و 62 سوره شعراء / 26
« فَلَمَّا تَراءَا الْجَمْعانِ قالَ أَصْحابُ مُوسى إِنَّا لَمُدْرَكُونَ قالَ كَلَّا إِنَّ مَعِي رَبِّي سَيَهْدِينِ »
نمىتواند مطابق مذهب كسايى به معناى « حقا » باشد با توجه به اينكه همزه كلمه « ان » مكسور است نه مفتوح و اگر به معناى « حقا » به كار مىرفت حتما مفتوح مىشد . همچنين نمىتواند مطابق مذهب فراء ، به معناى نعم باشد زيرا نعم بعد از خبر دلالت مىكند كه خبر تصديق شده است و اراده تصديق خبر در اينجا درست به نظر نمىرسد زيرا در آن صورت معناى آن آرى انتم المدركون خواهد بود و معناى آيه چنين نمىباشد ، با توضيح فوق معلوم شد كه :
كلا در آيه فوق يا به معناى ردع و زجر است و يا به معناى استفتاح ، پس در اين دو آيه نظر ابى حاتم تحقق مىپذيرد نه نظر كسايى و فراء بنابراين ، نظر ابى حاتم در بيشتر موارد معمول ، و داراى كاربرد گستردهتر است . علامه ابن هاشم در « مغنى اللبيب » گفته است : ( اگر