تخطي إلى المحتوى الرئيسي

معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — صفحة 168

مساهمون:

ص١٦٨
را به جمله دوم وصل كرده و در پايان آن وقف مىكنند . با اينكه جمله اول از حيث دارا بودن اركان اسناد يعنى مسند و مسند اليه و از حيث معنى تام و كامل است و به لحاظى با جمله دوم رابطه‌اى ندارد و در جملاتى كه نظير آن باشد وقف جايز است اما به اين جهت در پايان آن وقف نمىشود و به جمله دوم وصل مىگردد كه بين آن جمله و جمله دوم ازدواج يعنى تقابل يا تعادل وجود دارد . مثل قول خداى تعالى
« مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ وَ مَنْ أَساءَ فَعَلَيْها . . . »
در اين آيه جمله اول
« مَنْ عَمِلَ صالِحاً فَلِنَفْسِهِ »
، جمله‌اى است داراى هر دو ركن اسناد و داراى معناى كامل است ، و به جمله دوم تعلق لفظى ندارد و در نظير آن وقف مىشود اما در آن وقف نمىشود به جهت تقابلى كه بين دو جمله وجود دارد و اين تقابل از يك طرف بين
« مَنْ عَمِلَ صالِحاً »
در جمله اول با
« وَ مَنْ أَساءَ »
در جمله دوم و از يك طرف بين
« فَلِنَفْسِهِ »
در جمله اول با
« فَعَلَيْها »
در جمله دوم مىباشد . و نظير همين است قول خداى تعالى
« لَها ما كَسَبَتْ وَ عَلَيْها مَا اكْتَسَبَتْ »
لها در جمله اول ، عليها در جمله دوم : « و كسبت » در جمله اول ، و اكتسبت در جمله دوم با هم تقابل دارند - و دليل اينكه در يكى كسبت و در ديگرى اكتسبت به كار رفته - اين است كه غالبا « كسب » در كار خير و « اكتسب » در كار شر به كار مىروند . و مثال دو جمله‌اى كه بين آنها تعادل باشد قول خداى تعالى
« لَها ما كَسَبَتْ وَ لَكُمْ ما كَسَبْتُمْ »
و همچنين قول خداى تعالى
« فَمَنْ