امنية است با تشديد ياء و با تخفيف آن ، « 28 » هم در جمع و هم در مفرد و هر دو آنها به هر دو وجه خوانده شدهاند و امنيه در اصل آرزوئى است كه انسان آن را در ذهن خود مىسازد و به همين جهت به آنچه انسان آرزويش را مىكند ، و نيز به دروغ اطلاق مىشود چنان كه علامه سمين گفته است .
و راغب در مفردات گفته است :
« الامنية الصورة الحاصلة فى النفس من تمنى الشيى . . . » يعنى امنيه صورتى است كه از آرزو كردن چيزى در ذهن حاصل شده است و چون دروغ ، تصوير چيزى فاقد حقيقت و به زبان آوردن آن است ، اصطلاح تمنى مانند سرآغازى براى دروغ شده است ، و به همين معنا مىباشد آنچه از عثمان بن عفان رضى اللّه عنه روايت شده است او گفته كه :
« ما تغنيت و لا تمنيت منذ اسلمت » يعنى از موقعى كه به اسلام مشرف شدهام دنبال لهو و لعب نرفته و سخن دروغ نگفتهام و از همين معنى است قول خداى تعالى
« وَ مِنْهُمْ أُمِّيُّونَ لا يَعْلَمُونَ الْكِتابَ إِلَّا أَمانِيَّ »
78 / بقره / 2 انتهى .
آلوسى در تفسيرش گفته است :
و آنچه از ابن عباس و مجاهد روايت شده اين است كه امانى در اين آيه ، به معنى اكاذيب يعنى دروغها مىباشد ، و معنى آيه اين است
هامش
( 28 ) - شايد مقصود مؤلف در رابطه با مشدد و مخفف بودن امانى و امنيه عبارت از اين باشد كه امانى با تشديد و امان بدون تشديد جمع امنيه با تشديد است زيرا لفظ امنيه بدون تشديد در كتب لغت ملاحظه نمىشود .