برد مسلمانان را دشوار شد كه بين صفا و مروه « با توجه به سابقهاى كه شرح آن رفت » سعى كنند ، و خداى تعالى اين آيه را نازل ، و به سعى بين صفا و مروه اجازه فرمودند و اعلام داشتند كه سعى بين آن دو از شعائر الهى به شمار مىرود .
از عروه رضى اللّه عنه ، روايت شده كه از خالهاش عايشه ، ام المؤمنين ، از شأن نزول اين آيه سؤال كرد او جواب داد : براى انصار دشوار مىآمد كه بين صفا و مروه سعى كنند و خدا اين آيه را نازل فرمود . اين روايت را بخارى و مسلم در كتابهاى خود باز آوردهاند .
و علت دشوارى سعى بين صفا و مروه چنان كه گذشت آن بود كه اهل جاهليت بين صفا و مروه سعى مىكردند و در آن جا دو بت نهاده شده بود كه به آنها دست مىكشيدند ، و اين طواف از شعارهاى مردم جاهليت بود ، انصار خوش نداشتند كارى را انجام دهند كه به رسوم جاهليت آلوده باشد ، بنابراين ، مقصود از نزول آيه رفع حرج از سعى بين صفا و مروه و جايز شمردن انجام آن مىباشد ، اما واجب بودن سعى ، با آيه ثابت نمىشود و ثبوت وجوب آن ناشى از فعل پيامبر اكرم و قول آن بزرگوار صلى اللّه عليه و آله مىباشد ، آن حضرت به طورى كه امام احمد و دار قطنى و بيهقى با سند حسن روايت كردهاند فرمودند « ايها الناس اسعوا فان اللّه قد كتب عليكم السعى » اى مردم بين صفا و مروه سعى كنيد كه خدا آن را بر شما واجب كرده است » فرمودهء آن بزرگوار ، « اسعوا » امر است و در اينجا به معنى وجوب
معالم الاهتداء إلى معرفة الوقف والابتداء ( فارسى ) — صفحة 133
مساهمون: محمود خليل الحصري
ص١٣٣