به چين و لندن رفت .
در خود ايران هم ترياك زياد مصرف مىشود بطوريكه قونسولهاى خارجى مقيم ايران گزارش دادهاند در اصفهان و حوالى آن روزى ده من شاه ترياك به مصرف ميرسد ( 60 كيلوگرم ) و در ساير ايالات هم مصرف بسيار دارد .
در آغاز سال ( 1906 ) بهاى يكمن شاه ترياك 220 قران بود و در سالهاى بعد تنزل كرد و به 170 و 160 قران هم رسيد و علت آن هم اين بود كه دولت چين از ورود ترياك بمملكت خود جلوگيرى نمود و اگر اين جلوگيرى ادامه پيدا ميكرد ممكن بود زراعت خشخاش در ايران متروك گردد ، بعلاوه اروپائيان هم ترياك ايران را نظر بكمى مرفين كمتر خريدارى ميكنند .
اغلب ايرانيان بكشيدن اين سم مهلك عادت كردهاند و مخصوصا در خراسان شمارهء ترياكيان فوقالعاده زياد شده است . ترياك كشيدنى را غالبا به شكل لوله درست ميكنند .
انحطاط اخلاقى در اروپا از افراط در مشروبات الكلى توليد ميگردد ولى در ايران بواسطهء اعتياد بكشيدن ترياك ايجاد مىشود و آدم ترياكى بىاراده و ضعيف - النفس است و در كارها عزم و همتى بروز نميدهد و بسا مىشود كه خانوادهء خود را به فقر و پريشانى رقتآورى مبتلا مىكند و عجبتر اينكه روزبروز شمارهء ترياكيان در ايران زيادتر مىشود .
قسمت چهارم - محصولات ديگر ايران
غلات و حبوبات
در ايران گندم و جو و حبوبات ديگر از قبيل نخود و لوبيا و ماش و عدس و غيره زراعت مىشود . گندم به مصرف نان سكنه ميرسد و جو را بيشتر باسبان ميدهند . با وجود نداشتن وسايل زراعتى جديد ، غلات و حبوباتى كه در ايران به عمل ميآيد بسى بيش از احتياجات سكنهء اين كشور است و ساليانه مقدار زيادى بتركيه و قفقاز و هندوچين و مخصوصا به انگلستان صادر ميگردد .
جو سياه و ذرت خيلى كم در ايران زراعت مىشود . برنج بسيارى هم در سواحل بحر -