اشاره كرديم بعد از جنك داخلى امريكا بهاى پنبه در ايران تنزل كرد و بجاى آن ترياك كارى معمول گرديد .
من يا گز
درميان محصولات نباتى ايران نوع قابل ملاحظهاى هم هست كه آن را گز ميگويند و از جنس ( من ) است كه در كتب عهد عتيق به آن اشاره شده است ، اين مادهء شيرين از ترشحات يكنوع كرم در روى برگهاى درخت كوچكى توليد ميگردد . « شاردن » اين محصول عجيب را اينطور تعريف مىكند :
« درخت كوچك گز در حوالى اصفهان زياد است و از آن شيرهء مايعى ميگيرند كه بگز انگبين موسوم است و اين شيره از تعرق درخت بوجود ميآيد . هرگاه كسى در طرف صبح بتماشاى ايندرخت بپردازد ميبيند كه در زير آن شيرهء غليظى ريخته شده كه شباهت كاملى به ( من ) دارد . اين من يا گز انگبين مادهء سفيدرنگى است شبيه بعسل ، بوميان ظروفى در زير درخت گذارده و با تكان دادن آن مقدارى از اين مادهء شيرين را بدست ميآورند . قنادان اصفهانى از اين ماده خميرى درست مى كنند و مغز بادام و پسته در آن مخلوط كرده قرصهائى از آن درست مىكنند و در جعبه ها به فروش ميرسانند . گز از شيرينيهاى بسيار مطلوب ايرانيان است و گاهى هم بخارج فرستاده مىشود »
گلهاى بوستانى و بيابانى
در باغهاى شهرهاى بزرك گلكارى منظم به طرز اروپا وجود ندارد ، اشخاصى مانند حاج على قليخان سردار اسعد كه باروپا آمده و طرز گلكارى اروپائيان را ديدهاند ، طرز گلكارى اروپائى را كموبيش در كاخهاى خود معمول كردهاند ولى ساير ايرانيان بنا بر عادت قديمى باغچههاى خود را از گلهاى گوناگون پر كردهاند و هيچ نظم و ترتيبى براى آنها قائل نشدهاند اين گلها با اينكه بهم فشار وارد ميآورند چون از هواى خوب و آفتاب بهرهمند هستند از حيث خوشرنگى و درخشندگى و عطر بر تمام گلهاى دنيا برترى و امتياز دارند .
ادباى ايران در وصف اين گلهاى زيبا و معطر بطورى كه بايدوشايد قلمفرسائى