چگونه رفتار مينمايد ، به سرگذشت رقتانگيز « واندالها » و « گوتها » و طوايف افريقا نظر عبرتى بيفكن .
اما چرا راه دور برويم ، مگر نه همين ژوستينين در ايام صلح و دوستى مىكوشيد كه « منذر » غلام ترا فريب دهد و او را بر ضد تو بينگيزد ، يا مگر نه با هياطله كه هيچگونه دوستى و آشنائى با آنها ندارد پيمان دوستى بسته و كوشيده است كه به وسيلهء آنان ترا آزار دهد ؟ آيا از كارهاى اين مرد تاكنون كارى شگفتانگيزتر ديده يا شنيدهاى ؟ اكنون كه مىبيند تسخير دنياى غرب به زودى پايان خواهد پذيرفت ، در صدد برآمده است كه از سمت مشرق به تو حمله نمايد ، زيرا قدرت دولت ايران تنها رقيب نيرومندى است كه بايد با آن دست و پنجه نرم كند . بنابراين پيمان صلح از جانب وى نقض گرديده و او خود صلح دائمى را با تو به هم زده است ؛ زيرا شكنندهء معاهدات كسى نيست كه نخست دست به اسلحه مىبرد ، بلكه كسى است كه در عين صلح و دوستى براى همسايهء بىآزار خود توطئهچينى مىكند . چه آنكس كه قصد جنايتى مىنمايد ، فرضا هم كه موفق به اجراى نيت خود نشود باز گناهكار شمرده مىشود . نتيجهء جنگى هم كه تو با روم آغاز نمائى آشكار و روشن است و همه كس سرانجام آن را از پيش مىداند . يعنى پيروزى مسلما نصيب كسى خواهد شد كه در راه دفاع از حقوق خود مىجنگد نه آنكه بىسبب آتش جنگ و جدال را مىافزود . از اين گذشته از حيث نيروى جنگى نيز تو در اين پيكار بر روميان برترى خواهى داشت ، زيرا بيشتر سپاهيان آنها در آنسوى دنيا مشغول است و دو سردار بزرگ و كاردان آنان نيز يكى « سيتاس » به دست ما كشته شده است و ديگرى « بليزاريوس » پس از اين هرگز روى ژوستينين را نخواهد ديد ، زيرا در مغرب از فرمان امپراطور سرپيچيده و خود زمام حكمرانى ايتاليا را به دست گرفته است . بنابراين وقتى به جنگ دشمن به روى هيچكس نخواهد بود در برابر تو ايستادگى نمايد و ما
جنگهاى ايران و روم ( فارسى ) — صفحة 125
مساهمون: پروكوپيوس
ص١٢٥