كردند ، هيزم جمع كرد تا خانه را به رويشان آتش زند » .
اين مطلب را مسعودى در مروج الذهب ، ج 3 ، ص 86 چاپ ميمنيه آورده است اما در چاپهاى ديگر عبارت اخير : چنان كه عمر بن خطاب ، وقتى بنى هاشم . . .
حذف شده است .
ابن ابى الحديد « 1 » نص مسعودى را چنان كه در چاپ ميمنيه آمده به صورت صحيح نقل كرده است . اين نشان مىدهد كه دست خيانت و تزوير در ساير چاپهاى مروج الذهب دخل و تصرف كرده است . موارد بسيار ديگرى نيز پيدا كردهايم كه كتابها را تحريف كردهاند . « 2 »
( 1 )
تحريف معارف ابن قتيبه
56 - در قضيهء سقط محسن نيز مىبينيم كه كتاب المعارف ابن قتيبه را تحريف كردهاند . بنا به نقل ابن شهر آشوب ( متوفاى 588 ه ) : « . . . و در معارف قتيبى آمده :
محسن در اثر ضربت قنفذ عدوى سقط شد » . « 3 »
گنجى شافعى ( متوفاى 685 ق ) از شيخ مفيد نقل مىكند : « او بر جمهور افزوده و گفته : فاطمه عليها السّلام پس از پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله پسرى سقط كرد كه رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله او را محسن ناميده بود . اين چيزى است كه نزد هيچ يك از اهل نقل جز ابن قتيبه نيست » . « 4 »
به نظر مىرسد با توجه به قرينه كلام ابن شهر آشوب منظور گنجى نقل ابن قتيبه در كتاب المعارف است .
هامش
( 1 ) شرح نهج البلاغه ، ج 20 ، ص 147 . ر . ك : احقاق الحق ، ج 2 ، ص 373 .
( 2 ) ر . ك : دراسات و بحوث فى التاريخ و الاسلام ، ج 1 ، صص 11 - 32 .
( 3 ) مناقب آل ابى طالب ، ج 3 ، ص 407 ؛ بحار الانوار ، ج 43 ، ص 233 .
( 4 ) كفاية الطالب ، ص 413 .