بخشى از كتابهاى او را نام بردهاند و كتاب اختصاص از جمله كتابهايى است كه از آن نام نبردهاند . خواهيم گفت كه چرا اين كتاب را در شمار تأليفات او ذكر نكردهاند .
( 1 ) 3 - نسخههاى خطى اين كتاب مشوّش است . مثلا خطبه كتاب در يك نسخه را در نسخه ديگرى پس از چند صفحه مىبينيد .
پاسخ : ممكن است صحافى برخى نسخهها به هم خورده باشد و آن گونه كه برايشان ممكن بوده ، آن را منظّم كرده باشند .
( 2 ) 4 - مىگويد : « قال محمّد بن النعمان » به نظر شما چه كسى اين را گفته است ؟ ! پاسخ : اين گفتهء شخص مؤلف است . چنان كه عادت مؤلفان قديم است كه در ابتداى عبارت از خود اين گونه ياد مىكنند . بنابراين گفته ديگران نيست كه از مفيد نقل كرده باشند .
احتمال اينكه اين عبارت را برخى براى توضيح نوشته باشند ، سپس نسخهنويسان اشتباها در اصل كتاب وارد كرده باشند ، احتمال ضعيفى است و نياز به اثبات دارد .
اگر علت اينكه فقط شيخ مفيد را انتخاب كرده اين بوده كه در اين كتاب نام بعضى از مشايخ مفيد آمده ، بايد دانست كه همانگونه كه اينان مشايخ مفيد بودهاند ، مشايخ ديگران هم بودهاند ولى آنان را انتخاب نكرده است .
با اين حال در كتاب نام كسانى آمده كه سه برابر اينان مىشوند و معلوم نشده كه از مشايخ مفيد بودهاند . پس چرا از اين شمار اندك مشايخ ، استفاده كرده كه كتاب از مفيد است ولى به آن دسته از مشايخ كه باقى مانده و به لحاظ عدد از اينان بيشترند ، توجه نكرده است ؟ ! ( 3 ) 5 - اين كتاب به يك كشكول روايى كه بيشتر احاديث آن دربارهء فضائل اهل بيت عليهم السّلام است ، شبيهتر است . ترتيب كتاب بر اساس يك شيوهء منطقى منسجم
مأساة الزهراء ( ع ) ( رنجهاى حضرت زهرا س ) ( فارسي ) — صفحة 160
مساهمون: السيد جعفر مرتضى العاملي
ص١٦٠