از عمر بن خطّاب نقل شده كه گفت : يا رسول اللّه ، آيا آنچه از بنى نضير به دست آوردهاى را تخميس نمىكنى ، همچنان كه در مورد غنايم بدر عمل كردى ؟
حضرت در پاسخ فرمود :
چيزى را كه خداوند به من اختصاص داده و مؤمنان را در آن شريك نفرموده ، به آن صورت تقسيم نمىكنيم كه هر يك از آنان را سهمى باشد و سهمى هم براى من . خداوند مىفرمايد :
ما أَفاءَ اللَّهُ عَلى رَسُولِهِ مِنْ أَهْلِ الْقُرى فَلِلَّهِ وَ لِلرَّسُولِ وَ لِذِي الْقُرْبى
.
آنچه خداوند از اموال ساكنان آن قريهها عايد پيامبرش گردانيد ، از آن خداوند و پيامبر و متعلّق به خويشاوندان نزديك وى است . « 1 »
واقدى در توضيح اين مطلب مىگويد :
پيامبر ( ص ) درآمد غنايم بنى نضير را كه ويژهء آن حضرت بود ، بين خويشان خود ، تقسيم مىفرمود و به هركس مصلحت مىدانست ، مىداد .
در ميان نخلستانهاى بنى نضير مقدار زيادى زراعت مىشد كه معمولا پيامبر ( ص ) مصرف ساليانه جو و خرماى همسران خود و فرزندان عبد المطلب را تأمين مىكرد و مابقى را صرف خريد اسلحه و اسب براى جنگ مىفرمود . چنان كه از آن اسب و اسلحهها كه در دوران پيامبر ( ص ) تهيه شده بود ، در عهد ابو بكر و عمر هم استفاده مىشد .
پيامبر ( ص ) ابو رافع مولاى خود را بر اموال بنى نضير گماشت و او گاهى اوقات ميوههاى نوبر و نورس براى حضرت مىآورد . صدقات حضرت از همين محل و از اموال مخيريق بود . اموال مخيريق كه آن را به پيغمبر ( ص ) هبه كرده بود ، هفت مزرعه بود به نامهاى : مثيب ، صافيه ، دلال ، حسنى ، برقه ، اعواف و مشربه امّ ابراهيم كه مادر ابراهيم ( فرزند رسول خدا ( ص ) ) در اين منطقه سكونت داشت . . . . « 2 »
هامش
( 1 ) . حشر ( 59 ) : 7 . المغازى ، 1 / 377 ؛ سيره حلبى ، 2 / 268 .
( 2 ) . المغازى ، 1 / 377 .