حسد و غضب تخريب مىكردند تا مؤمنان در آن ساكن نشوند . « 1 »
گفتهاند :
علّت اين كه يهوديان خانههايشان را به دست خود ويران كردند ، نياز آنها به سنگ و چوب بود تا به وسيله آن دهانه كوچهها را ببندند و پس از جلاى وطن از ماندن آن به دست مؤمنان ، حسرت نخورند و چوبهاى خوب و ساج را كه در خانههايشان به كار برده بودند ، همراه خويش ببرند .
انگيزه مؤمنان از تخريب خانههاى يهوديان اين بود كه پناهگاه و دژهاى آنان را كه در آن تحصّن كرده بودند ، از بين ببرند و ميدان جنگ بر ايشان بازشود . « 2 »
عكرمه گفته :
خانههاى يهوديان آراسته و تزيين شده بود . از اين رو حسادت مىورزيدند كه پس از آنان ، مسلمانان در آن ساكن شوند ، لذا خودشان از داخل خراب مىكردند و مسلمانان از خارج . « 3 »
قول ديگرى مىگويد :
هر چه مسلمانان از دژهاى يهوديان منهدم مىكردند ، آنان خانههايشان را تخريب مىكردند تا دژها را ترميم و تعمير كنند . « 4 »
ديدگاه سوم بر آن است كه هرگاه مسلمانان بر يكى از خانههاى يهوديان دست مىيافتند ، آن را خراب مىكردند تا جاى نبرد برايشان فراخ شود .
يهوديان نيز در پشت خانههاى خود نقب مىزدند تا به خانه بعدى برسند و در
هامش
( 1 ) . تاريخ الخميس ، 1 / 462 ؛ سيره حلبى ، 2 / 266 ؛ سيره دحلان ، 1 / 262 ؛ لباب التأويل ، 4 / 245 ؛ الجامع لاحكام القرآن ، 18 / 4 ؛ التفسير الكبير ، 29 / 280 - 281 ؛ جامع البيان ، 28 / 35 ؛ فتح القدير ، 5 / 196 .
( 2 ) . الكشّاف ، 4 / 499 - 500 ؛ مدارك التنزيل ، 4 / 245 ؛ غرايب القرآن ، 28 / 35 .
( 3 ) . الجامع لاحكام القرآن ، 18 / 5 ؛ التفسير الكبير ، 29 / 280 .
( 4 ) . فتح القدير ، 5 / 196 ؛ جامع البيان ، 28 / 21 ؛ الجامع لاحكام القرآن ، 18 / 4 .