سرمايهدارى در غرب ، به سبب وجود كوهستانهاى بلند غربى ، درياى شرق و جنوب ، بيابان شمال و همچنين سياست درهاى بستهء پادشاهان ، زمينه براى جدايى كامل چين از ساير تمدنهاى جهانى بهوجود آمد و با وجود آنكه تمدن مدرن و جديد بارها تا نزديكى دروازههاى چين رسيده بود ، با رد و امتناع جدى پادشاهان چين مواجه شد در نتيجه امكان همگامى چين با ديگر كشورهاى جهان در مسير پيشرفت از دست رفت .
قبل از همه ، يسوعيان اروپايى با سالها سعى و تلاش خستگىناپذير خود توانستند اندكى درهاى فروبستهء چين را بگشايند . در اولين اقدام ، كشيش ماتيو ريچى و همراهانش در تاريخ ژانويهء 1601 م . پنهانى وارد پكن شده توانستند زمينه را براى ورود پىدرپى صدها اروپايى هموار نمايند . از آن زمان به بعد بسيارى از خارجيان چين را براى زندگى انتخاب مىكردند و تا پايان عمر در چين بسر بردند و در آنجا به خاك سپرده شدند .
در اين دوره تعداد زيادى از كتابهاى غربى به همراه مبلغان مسيحى به چين وارد گرديد و تعدادى از آنها نيز ترجمه و چاپ شد . اين آثار باعث آشنايى مردم چين با فرهنگ و علوم و فنون غرب گرديد . از سوى ديگر مبلغان مسيحى فرهنگ درخشان چين را به اروپاييان معرفى كردند كه با اين كار كشورهاى اروپايى نيز در زمينههاى سياسى ، فلسفه و هنر زير نفوذ فرهنگ چين قرار گرفتند . مىتوان گفت يسوعيان مذكور آغازگر مبادلات مختلف ميان دو تمدن بزرگ بودند كه نقش پيامآور فرهنگى را ايفا كردند . در نتيجه پكن كه پايتخت دربستهء امپراطورى در قرون هفدهم و هجدهم ميلادى بود به مركز فعال مبادلات فرهنگى بين چين و اروپا مبدل شد .
با وجود اين توضيحات بايد گفت كه گشودن درهاى فروبستهء آن دربار سنتمدار چندان هم آسان نبود . قديس فرانسوا گزاويه قبل از ماتيو ريچى براى اين كار پيش قدم شده اقدامات فراوانى براى ورود مبلغان يسوعى به چين انجام داد ؛ اما هيچ كدام از آنها به ثمر نرسيد تا آنكه ماتيو ريچى پيشواى يسوعيان در چين ، به قول نويسندگان شرح احوال او با اجراى سياستهاى مناسب و رهنمودهاى دينى ، از طريق آگاه نمودن مردم با پيشرفتهاى اروپا وارد چين و پكن شد . با وجود آنكه آنها در ابتدا قصد انتشار علوم و فنون اروپايى را نداشتند و تنها براى گسترش مسيحيت به چين سفر كرده بودند اما
چين نامه ( فارسى ) — صفحة مقدمهء مصحح 64
مساهمون: ماتئو ريچى
صمقدمهء مصحح ٦٤