تصوير مصوران نامدار را كه سياهقلم باشند . و بسيار مردم قلابى و دغاباز هستند كه چيزهاى تازه را نشان و علامت قدما كرده ، به مبلغهاى كلى مىفروشند .
و جميع عاملان و مدبّران مهر خاص دارند كه آن مهر را هموو به ايشان داده است .
و هرچه از امور شرعى نويسند ، آن را به رنگ سرخ مهر مىكنند . و آن مهر را به احتياط تمام نگاه مىدارند زيرا كه اگر آن مهر را گم كنند ، از آن خدمت و عمل معزول مىشوند و معذّب مىگردند . از اين جهت چون از خانه بيرون مىروند مهر را در صندوق مىگذارند ، به چند قفل بسته و مهر كرده ، همراه خود مىبرند . و هرگز لمحهاى آن صندوق را از نظر خود دور نمىسازند و شب در زير خود گرفته مىخوابند .
مردم اكابر و بزرگ هرگز پياده راه نمىروند . بلكه بر تخت روان نشسته و از چهار طرف پرده كرده ، حمالان ايشان را با تخت برداشته برند . و عمالان و حكّام را بىپرده برند . و زنان بزرگ و دولتمند را با پرده [ و ] پوشش مىبرند و تخت روان ايشان در شكل تفاوت دارد با تخت روان مردان . و در چين بغايت تأكيد و منع است كه ارابهها « 1 » و تخت روان را اسبان يا گاوان بكشند .
بعضى شهرهاى چين را در ميان رودخانهها و تالابها بنا كردهاند . چنانچه شهر ديديگر را در ميان دريا ساختهاند . در [ 92 ] كوچه و بازار آن شهرها با كشتىهاى پرزينت و بسيار تكلّف نشسته سير مىكنند با تجارت و سفر مىروند . و چون تمام ملك چين مملو است از تالابها و درياها لهذا بسيار استعمال مىكنند . و كشتىهاى ايشان زيباتر و به زينتتر از كشتىهاى فرنگيان است . و كشتىهاى سوارى حكّام و عمال كه به خرج رعيت ساخته مىشوند ، آنقدر كلاناند كه تمام قبيلهء ايشان به فراغت در آنها به سر مىبرند كه گويا در حويلى 286 و خانهء خود نشستهاند ، چرا كه در آن كشتىها عمارات مثل ايوانها و حجرهها و باورچىخانه 287 بر آن ترتيب و زينت ساخته و پرداختهاند كه چنان مىنمايد كه خانههاى امرا باشند . و در آن كشتىها اكثر اوقات مهمانىهاى كلان مىكنند و در تالابها و درياچهها سير مىكنند . و اندرون كشتىهاى ايشان را از قيرى كه مذكور شد به رنگهاى گوناگون آميختهاند ، مىاندايند كه مانند آيينه مىدرخشند .
تعظيم و احترام بسيار مىنمايند به اوستادان خود . اگرچه يك روز صنعتى يا عملى پيش كسى آموخته باشند ، او را تمام عمر اوستاد مىنامند 288 و لوازم شاگردى را به جا
هامش
( 1 ) . ص ، ك : اعرابها . تصحيح قياسى است . عرابه املاى متداول قديم از ارابه .