نشينند ، بلكه همه مانند كنيزان ايستاده مىباشند . و پسران ايشان زن كلان را مادر مىخوانند نه مادر خود را . هر گاه آن زن بميرد پسران براى او بهجاى مادر حقيقى سه سال ماتم مىگيرند چنانچه سابقا گذشت . و ماتم و تعزيهء مادر خويش نگاه نمىدارند .
و در اين باب بسيار احتياط دارند كه لقب مرد و زن يكى نباشد 270 اگرچه در ميان ايشان هيچ گونه خويشى و قرابت نباشد . در ميان مردم چين القاب مردمان كم است و از هزار القاب زياده نيست . 271 مىبايد كه هريك از آن مردم به يكى از آن القاب ملقب باشد و رخصت است كه كسى لقب نو و تازه براى خود اختراع كند . و در نكاح بستن پروا ندارند از قرابت و خويشى ، اگر در لقب اختلاف باشد . و لهذا فرزندان خود را با خويشان مادرى كدخدا مىكنند از هر مرتبه كه باشد . زن به خانهء شوهر هيچ جهيز نمىبرد . و اگرچه روزى كه به خانهء شوهر مىرود با خود اسباب مىبرد ، ليكن آن اسباب را از زرى كه داماد براى عروس فرستاده مىخرند .
و نيز قاعده است كه هركس از مردم چين هر سال در روز تولد ، جشنى ترتيب نمايند و تحفه و هدايا براى ياران و دوستان بفرستند . و بعد از پنجاه سال عمر خود ، اين جشن مولود را به مبالغه و تأكيد زياده بهجا مىآورند و جشنى عظيم مىكنند ، چرا كه در آن وقت در ميان پيران شمرده مىشوند . و بعد از هژده سال نيز برابر و مانند سال پنجاهم جشن كلان مىكنند . و براى تعظيم آن جشن پسران او از شاعران چند شعر در مدح پدران خود گرفته ، در آن جشن اشعار را بلند مىخوانند . [ 87 ] و در آن روز ديوارهاى خانهء خود را از پردهها و قالينها مىآرايند 272 و ديگر تكلفات بهجا مىآرند براى آن كس كه جشن مولود او مىكنند . و نيز جشن كلان مىكنند مردم چين در روز بلوغ پسران خود . و رسم است كه در آن روز كسوت و كلاه بلوغ و مردى به پسران مىپوشانند . و اكثر در سن بيست سالگى پسران خود اين جشن را مىكند ، چرا كه تا آن وقت موىهاى سر پسرها را نبستهاند و نبافته .
و عيد كلانترين مردم چين در ابتداى سال است كه در غرهء 273 ماه باشد . و نيز در پانزدهم همان ماه ، عيد مىكنند . 274 و در آن روز چراغان است ، كه هركس در خانهء خود چراغها به حكمت غريب و صنعت عجيب ساخته روشن مىكنند . و در آن روز بازارها پر از چراغها است كه مىفروشند . و بعضى فانوسها از پارچه و بعضى از كاغذ و بعضى از شيشه براى چراغان طيار كرده مىفروشند . و آنقدر چراغها در خانههاى خود
چين نامه ( فارسى ) — صفحة 71
مساهمون: ماتئو ريچى
ص٧١