يكديگر دست برداشتند . « 1 »
همو : اولين كسى كه در بارهى عيار سختگيرى كرد و نقرهى ناب را به كار گرفت عمر بن هبيره در روزگار يزيد بن عبدالملك بود . سختگيرتر از وى ، خالد قسرى در عصر هشام بود و چون يوسف بن عمر به فرمانروايى رسيد ، بيشتر از آنها سخت گرفت ؛ اين گونه بود كه سكههاى هبيرى و خالدى و يوسفى نابترين سكههاى امويان به شمار مىرفت و منصور در ستاندن خراج فقط آنها را مىپذيرفت .
سكههاى درهم عجمها گونهگون بود : بيست قيراط ، دوازده و ده قيراط . در دورهى اسلامى بر اساس ميانگين آنها در چهارده قيراط ضرب شد و هر ده سكه ، هفت مثقال بود .
گفتهاند كه مصعب در روزگار برادرش سكه ضرب كرد ، و در عهد عبدالملك آنها را نابود كردند . « 2 »
طبرى : يزيد بن وليد را « ناقص » مىخواندند ؛ چون ده واحد افزودهى وليد بن يزيد در پرداختى به مردم را كم كرد . گفتهاند : اولين كسى كه او را چنين ناميد مروان بن محمد بود كه سرزنشكنان وى را « ناقص بن وليد » ناميد ، آنگاه مردم نيز چنينش خواندند . « 3 »
ابناثير : معزالدوله نخستين كسى بود كه به كار خبرگزاران پرداخت و بديشان دهش بسيار كرد ؛ زيرا مىخواست بىدرنگ خبر خود را به برادرش ركنالدوله برساند . فضل و مرعوش در روزگار وى پرورش يافتند و گوى سبقت را از ديگر گزارشگران ربودند . هر يك از اين دو ، روزى چهل و اندى فرسنگ راه مىپيمودند و مردم به آن دو رضايت داده بودند . يكى خبرگزار اهل سنت بود و ديگرى گزارش شيعيان را مىداد . « 4 »
همو : به هشام گزارش رسيد كه خالد قسرى پسرش را گفته است : تو از مسلمة بن هشام
هامش
( 1 ) . الكامل 4 / 417
( 2 ) . همان جا
( 3 ) . تاريخ الامم و الملوك 7 / 261
( 4 ) . الكامل 8 / 575 .