« رايزنى سرآغاز هر دورانديشى است » . « 1 »
« هسته سرآغاز هر درخت است » . « 2 »
« شتربچه اول هر شكارى است » .
اين ضربالمثلى است كه وقتى كسى پيش از كار خير ، نيكى اندكى مىكند بر زبان مىآورند . « 3 »
« خشم آغاز درماندن از جواب است » ؛ چون اگر كسى از پاسخ بازنماند ، خشمگين نمىشود . « 4 »
« اوّل هر جنگ نادانى است » ؛ آن را براى بيان كمتجربگى به كار مىبرند .
در همين زمينه گفتهاند :
الحرب اول ما تكون فتية * تسعى بزينتها لكل جهول
حتى اذا سعرت و شبّ ضرامها * عادت عجوزاً غير ذات حليل
« جنگ در آغاز به زنى جوان مانَد كه با زيور خويش ، در برابر هر نادانى نمايان شود . اما همين كه آتش آن گرم شد و زبانههاى آن سر كشيد ، به سيماى پيرى بيوه و بىياور مىماند » . « 5 »
« اولين بارى است كه دم سوسمار پيدا شده است » ؛ اين ضربالمثل را هنگامى به كار مىبرند كه مردى براى اولين بار كار خيرى انجام داده باشد . « 6 »
جوهرى : « اين ذو اثير است » يعنى از هر چيزى برتر است و در درجهى نخست قرار دارد .
هامش
( 1 ) . مجمع الامثال 1 / 52
( 2 ) . همان 59
( 3 ) . همان 25
( 4 ) . همان 52
( 5 ) . مجمع الامثال 40
( 6 ) . همان 62 .