زهر بمرد . « 1 »
ابنقتيبه : وهب گويد : ابراهيم اولين كسى بود كه از ميهمان پذيرايى كرد و تريد ساخت و بينوايان را خوراك داد و اولين كسى بود كه شارب خويش كوتاه كرد و موى زائد خويش را زدود و ختنه كرد و ناخنهاى خود را گرفت و مسواك زد و موى خويش را شانه زد و مضمضه كرد و استنشاق كرد و با آب طهارت گرفت . وى مىافزايد : او كه صد و پنجاه سال داشت ، اولين كسى بود كه به كهنسالى رسيد . چون ساره اسحاق را بزاد ، كنعانىها گفتند : آيا از اين مرد و زن سالخورده در شگفت نمىشويد كه كودكى يافتهاند و سرپرستى او را بر عهده گرفتهاند ؟ پس خداوند اسحاق را به سيماى ابراهيم درآورد چندانكه آن دو از هم باز شناخته نمىشدند . اين گونه بود كه خداوند بر ابراهيم نشان پيرى نهاد . « 2 »
مسعودى : نخستين كسى كه باز را به كار گرفت و با آن به بازى پرداخت ، بطلميوس بود و گفتهاند : شاهان ازرقى اندلس اولين كسانى بودند كه به شكار با شاهين و بازى با آن پرداختند و يونانىها اولين كسانى بودند كه با عقاب به شكار رفتند و با آن بازى كردند . گاه گفتهاند كه شاهان روم اولين شكارچيان با عقاب بودهاند . « 3 »
ابن عبدالبر : ليث گويد : معاويه نخستين كسى است كه در سلامتى خود ، فرزندش را جانشين خويش كرد .
زبير گويد : معاويه اولين كسى است كه ديوان خاتم را بنا نهاد و براى هداياى نوروز و جشن مهرگان فرمان داد و در مساجد مقصوره ساخت و مسلمانى را مظلومانه كشت ( منظور حجر و يارانش هستند ) و اولين كسى كه براى جان خويش نگهبان گرفت و اولين كسى بود كه فرمانبردارانى را در برابر خود به زنجير كشيد ، و اولين كسى بود كه خواجگان را به كار گمارد و اولين كسى بود كه پلكان منبر را تا پانزده پله بالا برد و خود
هامش
( 1 ) . معجم البلدان 5 / 128
( 2 ) . المعارف 30
( 3 ) . مروج الذهب 1 / 333 .