آن پس بود كه بدين كار فراخوان داد و مشرك شد . « 1 »
اميرالمؤمنين ( ع ) اولين كسى است كه نشستن ميان دو خطبه ( يعنى در نمازهاى جمعه و عيد فطر و قربان ) به نام وى ثبت شده است . « 2 »
ابناثير ، از يك صحابى به نام ميثم : مرا گفتهاند همراه اولين كسى كه به نماز جمعه مىشتابد ، فرشتهاى با پرچم خويش روان است . « 3 »
خطيب بغدادى : ابوالحسن علوى صوفى گويد : از ابراهيم خواص شنيدم كه مىگفت : اولين چيزى كه خداى تعالى به دانشمند ربانى مىبخشد ، خشيت از خداى متعال است . « 4 »
دميرى : روزى مقاتل بن سليمان نشست و گفت : مرا در بارهى هر چيزى فروتر از عرش بپرسيد . كسى پرسيد : وقتى آدم ( ع ) براى نخستين بار به حج رفت ، سرش را چه كسى تراشيد ؟ گفت : اين چيزى بر علم شما نيفزايد . اما مىدانم كه چون خودشيفتگى مرا فرا گرفت ، به آزمون افتادم . « 5 »
يكى از كسانى كه آشكارا ادعاى خلق قرآن را مطرح كرد ، جعد بن درهم بود ، كه گاه مروان حمار را به او نسبت دهند و گويند : مروان جَعدى . او به روزگار هشام اين دعوى را نمايان كرد و هشام او را نزد خالد قسرى كه كارگزار عراق بود فرستاد تا او را بكشد و چون خالد در روز عيد قربان خطبه خواند ، در پايان خطبهاش گفت : روانه شويد و قربانى كنيد كه نيز مىخواهم جعد را قربانى كنم ؛ و فرود آمد و او را سر بريد . « 6 »
ابناثير : احمد بن بىدؤاد قاضى متوفاى سال 240 ق . ادعاى خلق قرآن را از بشر
هامش
( 1 ) . الكافى 2 / 386
( 2 ) . من لا يحضره الفقيه 1 / 521
( 3 ) . اسدالغابة 4 / 508 ؛ متن از استيعاب نقل شده است .
( 4 ) . تاريخ بغداد 14 / 428
( 5 ) . حيوة الحيوان الكبرى 1 / 491
( 6 ) . الكامل 5 / 263 ؛ متن از مروج الذهب نقل شده است . .