همو : گويند : عامر بن ظرب اولين كسى بود كه در زمان جاهليت شراب را بر خويش حرام كرد . البته برخى گفتهاند : عفيف بن معدىكرب عبدى اولين كس بوده است . « 1 »
مسعودى : ابنزبير خطبهاى خواند و چنين گفت : چه شده است كسانى را كه از يك سو ، پيرامون متعه فتوا مىدهند و از ديگر سو ، ارج ياران رسول و امالمؤمنين عايشه را فرو مىكاهند ؟ آنان را چه شده ؟ خدا دلهايشان را نيز چونان ديدگانشان كور كند !
چون اشارهى وى به ابنعباس بود كه چشمانى نابينا داشت ، وى چنين پاسخش داد : اى ابنزبير ، اما در بارهى سخن تو پيرامون متعه ، از مادرت بپرس ، تو را پاسخ دهد ؛ زيرا اولين متعهاى كه آتشدان خود را براى آتشدانى ديگر گسترد ، ميان مادر و پدر خودت بود ( منظورش متعهى حج بود ) و اما در بارهى ياران رسول خدا ( ص ) ؛ من همپاى پيشواى هدايت در نبرد بودم كه پدرت را گريزان ديدم . اگر چنان بود كه من گويم ، او به جنگ با ما كافر شده و اگر چنان است كه تو گويى وى به گريز از ما راه كفر پيموده است .
ابنزبير سخن او را قطع كرد و نزد مادرش رفت و ماجرا را از او پرسيد و وى گفت : راست گفته است . « 2 »
ابن ابىالحديد ، از وهب بن كيسان : اولين كسى كه در نماز پاهاى خود را رديف كرد و مردم نيز از او پيروى كردند ، ابنزبير بود . « 3 »
شيخ صدوق : امام صادق ( ع ) : نام پيامبر ( ص ) بارها در اذان برده مىشد و اولين كسى كه آن را حذف كرد ابناروى بود . « 4 »
گويم : منظور از ابناروى ، عثمان است كه مادرش اروى دختر كريز بن ربيعة بن حبيب بن عبدشمس بود و مادر مادرش بيضاء دختر عبدالمطلب .
هامش
( 1 ) . الاستيعاب 820
( 2 ) . مروج الذهب 3 / 81
( 3 ) . شرح نهج البلاغه 20 / 109
( 4 ) . من لا يحضره الفقيه 1 / 299 .