دشمن جدايى انداخته ، كِى مىتوانيم اين كار را به انجام رسانيم ، فرمان ده تا اين پل را چنان كه بود ، باز سازند ، آنگاه ما را سوى آنان ببر . « 1 »
طبرى : سال 68 در عرفات چهار پرچم بود ؛ ابنحنفيه با يارانش پرچمى داشت كه در كوه پيادگان ايستاده بود ، ابنزبير يك پرچم در محلى داشت كه اينك جاى امام است . پشت سر آن دو نجده حرورى و سمت چپ آنان لواى امويان بود . نخستين پرچمى كه روانه شد از آنِ ابنحنفيه بود ، نجده از پى آن رفت ، سپس بنىاميه و ابنزبير راهى شدند . « 2 »
وى گويد : چون ابراهيم بن عبدالله مردم را به خويشتن فرا خواند ، اولين كسى كه با او بيعت كرد ، نميلة بن مرّه بود . « 3 »
جرجانى : اولين كسى كه ضربالمثل « ذق عُقَق » ( بچش كه از خاندان خويش بريدهاى ! ) را بر زبان آورد ، ابوسفيان بود كه وقتى در روز احد حمزه را كشته يافت ، چنين گفت . « 4 »
اولين اسيرانى كه گرفت از قادسيه و شيفيا « 5 » بود كه در آغاز كارش ، شمارى از ياران او را كشته بودند . « 6 »
ابن عبدالبر : در نبرد اجنادين ، اولين كسى كه كشته شد ، بطريق معلم بود ، كه عبدالله بن زبير بن عبدالمطلب او را كشته بود . گويد : آن روز او را در حالى كشته يافتند
هامش
( 1 ) . همان 124
( 2 ) . همان 138
( 3 ) . همان 7 / 628
( 4 ) . كنايات الادباء 260
( 5 ) . شيفيا با نام ديگر « شافيا » از قراى واسط است از نواحى نهر جعفر ميان واسط و بصره . ر . ك : لغتنامهى فارسى دهخدا .
( 6 ) . مربوط به ماجراى شورش فردى به نام على بن محمد بن ابراهيم معروف به علوى است كه در ناحيهى فرات بصره سر برداشت و تا قادسيه و شيفيا پيش رفت و در آنجا زنان و كودكان را نيز به اسارت گرفت . بنگريد : تاريخ الامم و الملوك 9 / 422 . .