را هزيمت دادهايم و دخترانش را براى تو آوردهايم . پس كسرى فرمود تا جامهاى به دو ارزانى دارند . آنگاه اياس گفت : برادرم در عينالتمر بيمار است و مىخواهم سراغ او بروم و كسرى او را رخصت داد . سپس مردى از اهالى حيره به دربار كسرى كه در كاخ خورنق بود آمد و پرسيد : آيا كسى پيشتر نزد پادشاه آمده است ؟ گفتند : اياس آمده . پنداشت كه اياس گزارش شكست را داده است ؛ بنابراين ، وارد شد و خبر شكست را ارائه كرد و كسرى فرمان داد تا شانههاى او را بشكستند . « 1 »
يعقوبى : اولين كس از مشركان حاضر در جنگ بدر كه به مكه بازگشت و گزارش جنگ و كشتگان آن را براى قريش برد ، عمرو بن جحدم فهرى بود . « 2 »
همو در بخش سريههاى اعزامى حضرت : اولين ايشان عبيدة بن حارث بن عبدالمطلب بود كه همراه صد و شصت پياده و هشتاد سوار از مهاجران به ثنيه اعزام شد . گويد : او با گروهى از قريش روبهرو گرديد و نزاعى ميان ايشان رخ نداد ، اما سعد بن ابىوقاص در آن روز تيرى انداخت كه اولين تير در اسلام بود . تا آنجا كه گويد : عبدالله بن جحش در قالب سريهاى متشكل از هشت گروه از مهاجران راهى نخله شد و چون به آنجا رسيد ، كاروانى از قريش را ديد كه محمولهاى از مويز و پوست و ديگر كالاهاى تجارى با خود داشت و عمرو بن حضرمى نيز در آن كاروان بود . پس با او به نبرد برخاست و دو تن از مردان كاروان را به اسارت گرفت و آنان اولين مشركانى بودند كه به اسيرى گرفته شدند . همهى اموال آنان را نيز گرفتند . آنگاه پيامبر ( ص ) خمس آن اموال را جدا كرد و باقيمانده را ميان يارانش تقسيم فرمود و اين نخستين خمسى بود كه در اسلام قسمت شد . « 3 »
هامش
( 1 ) . نويسنده اين مطلب را به « تاريخ » نسبت داده است .
( 2 ) . تاريخ اليعقوبى 2 / 46
( 3 ) . تاريخ اليعقوبى 69 .