تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — صفحة 194

مساهمون:

ص١٩٤
آموزش يا تعليم همان قسمت وتحليل وحد وبرهان . 2 - ألفاظ ومصطلحات فلسفي . 3 - الفاظى كه مبادى طبي به شمار است . 4 - تشريح گزيده‌وار . 5 - بيماريهاى گوناگون وتبها . 6 - ده گونه نبض . 7 - آنچه از تن بيرون مىريزد . 8 - قانون داروها وخوراكيها ودرجات آنها . 9 - داروهاى ساده وآميخته كه نامهاى فارسي در آن آمده است . 10 - خوراكيهاى گوناگون . 11 - نامهاى ويژهء علتها ووزن‌ها وكيل‌ها . 12 - چند نكتهء نادر مانند : نضج ، طبيعت ، امتلاء ، وقتهاى بيماريها ، مزاج ، بحران . اينان بودند چند تنى از برجستگان ايرانشهرى كه در پزشكى سرآمد آمدند ونگارشهاى آنان در اين هزار وچند صد سال ارزش خويش را از دست نداده است . اينك از دو شاخهء پزشكى كه آگاهى آن براي يك پزشك ناگزير بوده است ياد مىكنم : 1 - شناخت زهرها ودرمان آنها كه به كار دربارهاى هندى ورومى وإيراني هم مىرفته ، ازاين‌روى مىبينيم كه جالينوس وديسقوريدوس وابن وحشيه را كتاب السموم است ( سزگين 4 : 60 و 121 و 386 ) ، از نگارش ابن وحشيه كه بنام « السموم والترياقات » است عكسي از نسخهء نوشتهء 713 در دانشگاه تهران داريم ( فهرست فيلمها 1 : 336 ) . منكهء پزشك هندى « كتاب السموم والترياق » شاناق (
Canakya
) را از هندى به فارسي برگردانده وعباس بن سعيد جوهري آن را براي مأمون به عربى در آورده است ( همان جا 193 ) .
مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — صفحة 194 | علي بن الحسين بن هندو / مهدى محقق