8 - علي بن عباس مجوسي متطبّب اهوازى در گذشتهء 384 يا 394 شاگرد همان أبو ماهر مجوسي أستاذ طبري ترنجى كه كامل الصناعة الطبيّة يا الطبّ الملكي دارد در دو بخش نظري وعملي هر دو در دو مقاله وآن را بنام عضد الدولة بويى ( 338 - 372 ) ساخته است .
اين دفتر كلان تا آشكار شدن قانون ابن سينا روايى داشته ودر دسترس همگان بوده است ، واز آن پس به كنار گذارده شده است . اين دفتر با المعالجات البقراطية طبري هم شاگرد أو كتاب درسى به شمار مىآمده است .
( سزگين 3 : 320 - فهرست ظاهريه 249 ) .
در دو فهرست سزگين وبروكلمن به نسخههاى آن برمىخوريم ومن در نشريهء كتابخانهء مركزى دانشگاه ( 5 : 325 و 11 و 12 : 123 ) از نسخه كهن گويا از سدهء پنجم كه در أصفهان بوده واكنون در دانشگاه لوس آنجلس است ياد كردهام .
در مجلس تهران نسخه ايست از نيمهء دوم اين دفتر به شمارهء 650 كه براي أمير اسفهسلار اجل سيد كبير مؤيد مظّفر منصور نجم الدين شرف الاسلام اختيار الإمام صفوة الامام نجم الدولة وتاجها قامع المتمرّدين خالصة الخلافة أمير العراق والشام وأرمينية پهلوان جهان خسرو إيران ملك دياربكر الب اينانخ قتلغ بيك المظفر ابن تمرتاش ابن ايل غازي بن ارتق شهاب أمير المؤمنين نوشته است .
اين پادشاه همان نجم الدين ارتقى ( 547 - 572 ) فرمانرواى ماردين است .
( تاريخ الدولة الاسلامية 353 - زامباور 345 ) كه در بحر الفوائد ( ص : چاپ نگارنده ) از أو ياد شده است ، نام أو در ديباچه الحشايش ديسقوريدوس ترجمهء مهران بن منصور بن مهران ( نسخه استان رضوى ) هم آمده است ( رسالهء منجد دربارهء اين ترجمهء چاپ 1965 دمشق ص 13 و 22 ) .
اين نسخه را هبة اللّه بن عبد الجبار بن إبراهيم بسام الجيلى در رجب 554 ( اربع وخمسين وخمسمائة ) نوشته كه به نسخ معرب روشن است با عنوانهاى شنگرف در 376
مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — صفحة 187
مساهمون: علي بن الحسين بن هندو
ص١٨٧