در گذشته است ، از أو كنّاشى . به يادگار مانده كه نسخههايى از آن در دانشگاه تهران ( 17 : 488 ش 9668 ) وجاهاى ديگر هست ( سزگين 3 : 24 ) . ابن سينا در پايان قانون از كنّاش أو مىآورد ( مجلهء آسيايى پاريس 1905 ) .
2 - ابن ربّن طبري ( 153 يا 164 - نزديك 250 ) دبير مازيار قارن ( 210 - 227 ) نزديك 214 وأستاذ رازي كه فردوس الحكمة خود را در سامرا در 236 ( ص 2 ) در سى مقاله و 160 باب پرداخته وخود آن را به سريانى هم درآورده وگزين هم از آن كرده است .
أو در آن از نگارشهاى بقراط وجالينوس وديسقوريدوس وديگران بهره برده وگذشته از اين چهار دفتر پزشكى هندوى : چرك
Charka
وسسرد
Susruta
و « ندانا »
( Nidana
و « اشتانقهردى »
( Ashtsngahradaya )
نيز گلچينى كرده است .
از نامهاى فارسي كه در آن آمده است پيداست كه أو از پزشكى إيراني هم بيگانه نيست .
در اين دفتر ما به بسيارى از مسائل فلسفي الهى وطبيعي ورياضى ومنطقي برمىخوريم ونكاتى از روانشناسى وآثار علوي وجانورشناسى وگياهشناسى وكشاورزى در آن مىيابيم . چنانكه خود مىگويد از اين دانشها آن اندازه كه پزشك را بكار آيد در آن گذارده است . سخنان فيثاغورس وأفلاطون وأرسطو وثئوفرسطس وإسكندر افروديسى واصطفن در آن آمده است . گويا به پيروى از اوست كه طبري ترنجى هم در المعالجات البقراطية به اينگونه مسائل فلسفي پرداخته است . أو در آن مانند اريباسيوس وپولس اجانيطى روش منطقي بكار برده است . در آن به نام كتابهاى أرسطو مانند قاطيغورياس والبرهان وثئولوجيا ونفس ومختصر آن ( ص 4 و 6 و 73 ) برمىخوريم . أو از معاصران خود از دو تن ياد مىكند : يوحنا بن ماسويه وحنين بن إسحاق ترجمان ( ص 8 ) .
اين دفتر را در شمار هفت كنّاش پزشكى آغاز روزگار عباسى بشمار آوردند وپيش از آن كنّاشهاى اريباسيوس واهرون قس وبولس اجانيطى وجورجيس پسر بخت يشوع در دست بوده است وآن نخستين كنّاش است كه به خامهء يك إيراني به