تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — صفحة 185

مساهمون:

ص١٨٥
زبان عربى وسريانى به نگارش درآمده است وگويا جز آن در دسترس نباشد . ابن جرير طبري مورّخ مفسّر آن را در هنگام بيمارى مىخوانده است . أو در تاريخ خود چهار جا از وى نام برده وأو را كاتب نصراني خوانده است (
III
: 276 و 1277 و 1283 و 1293 سال 224 ) . نكته‌هاى تاريخي فراوانى هم دارد مانند آتش سوزى طبرستان ( ص 519 ) وگسيل داشتن كساني به بالاى كوه البرز ووصف آنجا ( ص 549 ) ( چاپ 1928 برلين ) . رازي وبيرونى ومسعودى وابن سمجون ونفيس كرمانى وياقوت حموى وابن اسفنديار وابن البيطار وأبو المؤيد بلخى ودميرى از آن بهره برده واز اين دفتر أو كه نخستين دانش نامه يا آنسكلوپدياى پزشكى بشمار است گلچينى كرده‌اند . 3 - شاپور پسر سهل مسيحي جندي شاپورى بغدادي در گذشتهء 255 كه در روزگار طبري مىزيسته است . قراباذين أو نخستين دفترى است كه آن هم به خامهء دانشمندى إيراني در داروشناسى به زبان عربى بنگارش درآمده است . آن را در بيمارستانها مىخوانده ودر دكانهاى دارو سازان در دست رس بوده ودر بيمارستان عضدي هم بكار برده مىشده است . ( سزگين 3 : 244 - فهرست كتابخانهء ملك ص 415 ش 4234 نيز شمارهء 40 / 4573 ملك كه الأدوية المختارة أو است - فهرست ظاهريه 76 ) . 4 - أبو بكر محمد بن زكرياى رازي ( 251 - 113 ) را الجامع الحاصر لصناعة الطب است در دوازده مقاله والحاوي كه دفترى است كلان وخود نتوانست آن بپايان برد وشاگردانش آن را به انجام رساندند ودر آن سخنان پزشكان پيشين گنجانده شده وسرچشمه ايست براي آشنايى با نگارشهاى پزشكان پيش از أو . ( فهرست إسكندر براي كتابخانهء ولكام ص 1 - فهرست ظاهريه ص 99 - سزگين 3 : 278 و 280 ) . 5 - أبو نصر فارابى فيلسوف إيراني كه از پزشكى نيز آگاه بوده واز أو كرّاسه‌اى