تخطي إلى المحتوى الرئيسي

مفتاح الطب ومنهاج الطلاب — صفحة 189

مساهمون:

ص١٨٩
واز دست‌كارى يادى نكرده وبسيارى چيزهاى ديگر را فراموش كرده است . 8 - مسيح هم مانند هارون كوتاهى ورزيده ودر نگارش خويش روش علمي بكار نبرده وبا هنر تصنيف نيز چندان آشنا نيست . اين مسيح كه أو مىگويد بايد أبو الحسن عيسى مسيح دمشقي روزگار هارون باشد ( سزگين 3 : 227 - ما نفرد اولمن 112 - فهرست ظاهريه 35 ) نه مسيحي گرگانى كه چلبى چنين پنداشته است . در نسخه‌هاى خطى شماره‌هاى 218 تا 221 - دانشكده پزشكى هم « مسيح » آمده است مانند چاپ 1294 مصر . مجوسي مىگويد كه باب نهم نگارش مسيح دربارهء ساختن وآميختن داروها است ( چاپى ونسخهء شماره 220 دانشكده پزشكى ) در شماره‌هاى 218 و 221 آنجا آمده است باب 19 ولى در دفترهاى نهم ونوزدهم المائة آنچه مجوسي مىگويد نيست . 9 - أبو بكر محمد زكرياى رازي در منصورى خويش از هرچه با پزشكى پيوسته است آورده ولى سخن را به كوتاهى كشانده است . در الحاوي أو اگرچه همهء مطالب پزشكى آمده ودفترى است كلان كه كمتر كسى بتواند از آن رونويسى كند ولى آن را نتوانست بپايان برد وگويا شاگردانش آن را تمام كرده‌اند ويادداشت مانند است وتعليق واروبى ترتيب تا بتواند از آن در هنگام پيرى وسستى وفراموشى بهره برد ومردم هم از آن سودى برند ( نيز بنگريد به پزشكى اسلامى اولمان ص 8 و 141 كه دران اين بند به المانى آمده همچنين لكلرك آن را به فرانسه ويواشيم فرايند گزيدهء آن را به لاتينى درآوردند ) . مجوسي پس از اين روش كار خود را نشان مىدهد ومىگويد كه هرچه مىبايد در آن آورده‌ام آنگاه از بنيادهاى هشتگانهء منطقي ( رئوس ثمانية ) ياد مىكند وراههاى آموزش ( انحاء التعليم ) مانند تحليل به عكس وتركيب وتحليل به حد درست مانند آنچه كه جالينوس در الصناعة الصغيرة ( ش 2 / 521 مجلس ) ياد كرده است . أو مىگويد كه پزشك بايد منطق بداند وبا چهار دانش رياضى از حساب وهندسه وستاره‌شناسى وموسيقى آشنا باشد واگرچه جالينوس در علل الأعضاء الباطنة