و دوزخ معتقد است ، زيرا كسى كه از چيزى بترسد از آن فرار مىكند و اگر به چيزى اميدوار باشد ، در پى آن مىرود ، و به يقين مىدانيم كه فرار از آتش دوزخ ، ترك شهوتها ، حرام و گناهان است ، در صورتى كه ما غرق در اينهاييم ، و از آن طرف بهشت خواستن به انجام نافلههاى فراوان و همواره در طاعت خدا بودن است ، و ما در واجبات كوتاهى مىكنيم ! پس شأن آن كسى كه عالم به حلال و حرام است ، اين نيست ، زيرا علم به حلال براى آن است كه پيروى كنند و علم بر حرام نيز براى آن است كه دورى كنند ، بنا بر اين از داشتن علم ما را به جز حرص به دنيا و چون سگان ، جيفه را از چنگ هم در آوردن ، سود ديگرى ندارد ، پس پناه به خدا از دست تمام آنچه ما را از خدا دور مىسازد ! و از خداوند درخواست مىكنيم كه آنچه باعث تقرب است فراهم آورد كه او شنوا و پذيرنده است .
[ متن عربى ] تفكّر
1 - الّذين
يَتَفَكَّرُونَ فِي خَلْقِ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ رَبَّنا ما خَلَقْتَ هذا باطِلًا . . .
.
- آل عمران ، آيهء 190 .
2 - تفكّروا في خلق اللَّه و لا تفكّروا في اللَّه فإنّكم لن تقدروا قدره .
3 - خرج رسول اللَّه ذات يوم على قوم يتفكّرون فقال : ما لكم تتكلّمون فقالوا : نتفكّر في خلق اللَّه عزّ و جلّ فقال : و كذلك فافعلوا تفكّروا في خلقه و لا تتفكّروا فيه .
4 -
إذا المرء كانت له فكرة * ففي كلّ شىء له عبرة
5 - قال رسول اللَّه ( ص ) : أعطوا أعينكم حظّها من العبادة فقالوا : يا رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم و ما حظّها من العبادة قال : النّظر في المصحف و التفكّر فيه و الاعتبار عند عجائبه .
6 - ظاهرا حسن بصرى است - م .
7 - من حمل حاجته فقد برئ من الكبر .
8 -
كُلَّما نَضِجَتْ جُلُودُهُمْ بَدَّلْناهُمْ جُلُوداً غَيْرَها لِيَذُوقُوا الْعَذابَ .
.
- نساء ، آيهء 60 .