شخصى را از قبيل تهيه خوراك و آشپزى ، و نظافت خانه ، حتى نوشتن كتابى كه احتياج دارد ، و هر چه را كه ممكن است ديگرى انجام دهد و منظور شخص تأمين گردد به عهده گيرد . و اگر ديگرى مىتواند انجام دهد ، تو خود سرگرم آن كار بشوى ، مغبونى ، زيرا علم ، عمل ، فكر و ذكر - آن چه كه ممكن نيست ديگران بجاى تو انجام دهند - بر عهدهء خود تو است ، و هدر دادن وقت در غير اين امور زيانكارى است .
و بدان ، مالى كه اضافه بر مقدار مورد نياز باشد ، باعث گناهان است ، چون خواستههاى نفسانى ، انسان را بسوى خود مىكشند ، و ناتوانى گاهى بين انسان و گناه حايل مىشود ، و از جمله عوامل عصمت قدرت نداشتن بر انجام گناه است ، و هر گاه انسان نااميد از انجام نوعى از گناهان باشد انگيزهء آن در انسان پيدا نمىشود ، اما وقتى كه قدرت انجام گناه را داشته باشد انگيزه پيدا مىشود ، و مال دنيا نوعى از قدرت است كه باعث ايجاد انگيزه گناه و ارتكاب كارهاى خلاف مىشود ، و اگر هر چه را انسان خواست ، انجام دهد به هلاكت مىافتد ، و اگر مقاومت كند ، دچار ناراحتى مىشود زيرا صبر با قدرت سختتر است ، و فتنهء خوشى بدتر است از آشوب ناخوشى .
3 - مال دنيا به برخوردارى از نعمتهاى مباح ، منتهى مىشود ، و اين از كمترين درجات بندگى است ، هر گاه ثروتمندى بتواند از نان جو تغذيه كند و لباس خشن بپوشد و غذاهاى لذيذ را ترك كند ، همان طورى كه حضرت سليمان در عين قدرت و بهترين حالات خود توانست از رفاه دنيا خوددارى كند ، چه او مىدانست كه اينها زودگذرند ، نبايد خودش را به اينها عادت دهد ، و با رفاه انس بگيرد ، و علاقمند شود ، و در آن حدّ نماند ، و از نعمتى به نعمتى كشيده شود . و اگر زياد انس بگيرد چه بسا از راه كسب حلال نتواند فراهم آورد ، در نتيجه گرفتار مال شبههناك گردد ، و دچار ريا و دروغ و نفاق و ساير اخلاق پست شود تا بدان وسيله دنياى خود را روبراه كند و برخوردارى از آن برايش ممكن شود ،
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 302
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص٣٠٢