در بهشت است . ( 3 ) پيامبر خدا ( ص ) فرمود : « مؤمن درگير پنج مشكل است : مؤمنى كه به او حسد مىورزد ، منافقى كه با او دشمن است ، و كافرى كه با او در ستيز است ، و شيطانى كه او را گمراه مىكند و نفسى كه با او در كشمكش است » ( 4 ) بنا بر اين بيان پيامبر ( ص ) نفس دشمنى است ، ستيزهجو كه بايد با او مبارزه كرد .
نقل مىكنند كه خداوند به حضرت داود ( ع ) وحى كرد : اى داود ! خود برحذر باش و اصحابت را نيز از خواستههاى نفسانى بر حذر كن ! زيرا دلها وابسته به خواستههاى دنيايى است ، و خردهاى چنين افرادى از ما غافلند .
حضرت عيسى فرمود : خوشا به حال كسى كه شهوت حاضر را به خاطر وعدهء غايبى كه هنوز نديده است ترك كند ! پيامبر گرامى ( ص ) فرمود : « آزار خود را از خويشتن بازدار و از هواى نفس در معصيت خدا پيروى مكن ، زيرا روز قيامت ، تو خود با خويشتن دشمن خواهى بود ، و بعضى از شما بعض ديگر را لعنت مىكند ، جز اينكه خداوند ببخشد و گناهان را بپوشاند . » ( 5 ) و نيز رسول خدا ( ص ) براى گروهى كه از ميدان جهاد بازگشته بودند ، فرمود :
« آفرين بر شما كه از جهاد كوچك به جهاد بزرگ باز گشتيد ! عرض كردند : يا رسول الله ! جهاد بزرگ چيست ؟ فرمود : جهاد با نفس . » ( 6 ) و فرمود : مجاهد آن كسى است كه در راه خدا با نفس خود جهاد كند . ( 7 ) يكى از بزرگان مىگفت : اى نفس ، نه در دنيا با شاهزادگان ، در ناز و نعمت شريك بودى و نه در راه آخرت با عابدان به تلاش پرداختى .
حسن مىگويد : حيوان چموش از نفس تو كمتر نيازمند به لجام محكم و استوارى است ! مجاهدهء با نفس به چهار چيز است : از خوراك به مقدار قوت ، از خواب ، به چشم برهم نهادن ، و از سخن به مقدار نياز ، و آزار نرساندن به هيچ كس ! بنا بر اين ، كم خوردن باعث سركوبى شهوات ، و كم خوابى باعث
مجموعه ورام ( آداب و اخلاق در اسلام ) ( فارسى ) — صفحة 190
مساهمون: ورام بن أبي فراس المالكي الاشتري
ص١٩٠