در رؤيت هلال حاصل شود ، آفاق شرقي يك روز بعد از آفاق غربى هلال را رؤيت خواهند كرد نه جلوتر از آن واين اختلاف هم هرگز از يك روز تجاوز نمىكند .
حال مىدانيم كه طول جغرافيايى مكهء معظّمه ( شرّفها اللّه ) از نصف النهار گرينويچ ، كه مبدأ تمام طولهاى بين المللى شناخته شده ، 39 درجه و 50 دقيقه و 10 ثانيهء شرقي وطول جغرافيايى تهران 51 درجه و 25 دقيقه و 59 ثانيهء شرقي است . « 1 »
پس اختلاف طول اين دو شهر 11 درجه ، 35 دقيقه و 49 ثانيه است واز اين معلوم مىشود كه ساعت تهران از ساعت مكة معظمه 46 دقيقه و 23 ثانيه جلوتر است ، يعنى وقتي كه در تهران غروب آفتاب باشد در مكة بيشتر از 46 دقيقه به غروب مانده است .
بنابراين ممكن است مثلا بعد از غروب آفتاب روز 29 ذىقعده موقعيت ماه نسبت به أفق تهران به قسمي باشد كه قابل رؤيت نباشد ولى براي مكة هلال ذيحجه رؤيت گردد ولذا فرداى آن روز براي تهران سلخ ذىقعده وبراي مكة غره ذيحجه خواهد بود .
از بيانات فوق معلوم مىشود كه ممكن است رؤيت هلال در مكة معظمه يك روز جلوتر از تهران وساير نقاط شرقي آن باشد وبيش از يك روز ممكن نيست .
تبصره : شرايطى كه ما براي رؤيت هلال در آفاق مختلفه ذكر كرديم ، همه جا مبتنى بر يك رشته محاسبات نجومى است كه ذكرش در اينجا بىمورد است وبه علاوة فرض اين است كه هوا صاف وبلا مانع باشد تا بتوان با موجود بودن شرايط لازمه ، هلال را رؤيت كرد .
هامش
( 1 ) از سال 1925 ميلادي ، به موجب قطعنامهاى كه از كنگره علماى نجوم وجغرافيا متشكل در لندن صادر گرديد ، براي تنظيم ساعات حركت قطارها وكشتيها وغيره ، مبدأ طولهاى جغرافيايى را نصف النهار گرينويچ گرفتند .