د ) نجاة العباد *
راه ثابت شدن اوّل ماه
مسألهء 1 : اوّل ماه به پنج چيز ثابت مىشود :
اوّل : آنكه خود انسان ماه را ببيند .
دوم : عدهاى كه از گفتهء آنان يقين پيدا شود بگويند : ماه را ديدهايم ، وهمچنين است هر چيزى كه به واسطهء آن يقين پيدا شود .
سوم : دو مرد عادل بگويند : ماه را ديدهايم ؛ ولى اگر صفت ماه را بر خلاف يكديگر بگويند اوّل ماه ثابت نمىشود ، امّا چنانچه اختلاف آنها در بعضي از أوصاف جزئي كه ممكن است ناشى از اختلاف تشخيص آن دو بوده باشد ، مثل اينكه در ارتفاع وبالا وپايين هلال اختلاف داشته باشند ، اشكال ندارد .
چهارم : سى روز از اوّل ماه شعبان بگذرد كه به واسطهء آن اوّل ماه رمضان ثابت مىشود وسى روز از اوّل ماه رمضان بگذرد كه به واسطهء آن ، اوّل ماه شوّال ثابت مىشود .
پنجم : حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است .
مسألهء 2 : اگر حاكم شرع حكم كند كه اوّل ماه است ، كسى هم كه تقليد أو را نمىكند ، بايد به حكم أو عمل نمايد ؛ ولى كسى كه مىداند حاكم شرع اشتباه كرده ، نمىتواند به حكم أو عمل نمايد .
مسألهء 3 : اوّل ماه با پيشگويى منجّمين ثابت نمىشود ؛ ولى اگر انسان از گفتهء آنان يقين پيدا كند ، بايد به آن عمل نمايد .
مسألهء 4 : بلند بودن ماه يا دير غروب كردن آن ، دليل نمىشود كه شب پيش ، شب اوّل ماه بوده است .
مسألهء 5 : روزى را كه انسان نمىداند آخر رمضان است يا اوّل شوّال ، بايد روزه
هامش
( 1 ) * نجاة العباد ، ص 167 - 169 .