أفغانستان اعتبار ندارد مگر در مناطقى كه با محلّ رؤيت هلال هم أفق يا متقارب در أفق باشند .
ج ) مناسك حج *
1352 س - فرمودهايد اگر از طرف قاضى مكة حكم شد كه فلان روز عيد است وما يقين به خلاف نداشته باشيم متابعت آنان جايز است ، آيا اگر در همين فرض بتوان احتياط كرد ووقوف عرفات ومشعر واعمال منى را بدون محذور انجام داد تا متابعت قطعي واقع شود ، آيا اين كار لازم است يا نه ؟
ج ) بايد تبعيت كنند ولو با علم به خلاف « 1 » .
هامش
( 2 ) * مناسك حج ، ص 522 - 523 ، مسألهء 1352 . با حواشي حضرات آيات : اراكى ، خوئى وگلپايگاني رحمهم اللّه وديگران .
( 1 ) آية اللّه اراكى : اگر خلاف تقيّه نشود مىتوانند احتياط كنند .
آية اللّه خويى : آنكه علم به خلاف فرض شود ، كه انسان بداند روزى كه به حكم قاضى روز ( نهم ) است ، واقعا روز ترويه وهشتم باشد ، كه در اين صورت وقوف با آنها كافى نخواهد بود . ودر اين حال اگر مكلف تمكن از عمل به وظيفة را داشته باشد ولو به وقوف اضطراري در مزدلفه بدون محذور حتى محذور مخالفت تقيه ، بايد عمل به وظيفة نمايد ، ودر غير اين صورت حجش بدل به عمرهء مفرده شده وحجى نخواهد داشت . وچنانچه استطاعتش از همين سال بوده وبراي سالهاى بعد باقي نخواهد ماند ، وجوب حج از أو ساقط خواهد بود ، مگر اينكه استطاعت تازهاى پيدا كند كه در اين صورت دوباره حج مىنمايد .
آية اللّه گلپايگاني : هرگاه نزد قاضي عامّه ، اوّل ماه ذي حجه ثابت شود وبراي شيعه شرعا ثابت نشده باشد ، وبه اين جهت روز نهم ذي حجه در نزد آنها روز هشتم به نظر شيعه باشد ، احتياط واجب آن است كه اگر ممكن است وقوف اختياري عرفات را در روزى كه نزد شيعه نهم است انجام دهد واگر ممكن نشد اضطراري آن را درك كند ، وبه مشعر رفته ووقوف در آنجا را نيز درك نمايد واعمال روز عيد را در منى به عمل آورد ، واگر درك اضطراري عرفات هم ممكن نشد درك اختياري مشعر كافى است وحجش صحيح است وبنابر أقوى چنانچه گفته خواهد شد ، درك اضطراري عرفه واضطراري مشعر نيز كفايت مىكند واگر درك هيچ يك از اين مواقف ميسر نشود ، حكم آن در مسأله بعد ذكر خواهد شد .
هرگاه هلال نزد قاضى عامّه ثابت شود ونزد شيعه ثابت نشده باشد لكن از جهت تقيّه ناچار به متابعت باشند واز عمل به وظيفهء خود خائف باشند أقوى صحّت وكفايت همين حج است از حجة الاسلام ، هر چند عالم به خلاف باشند واگر بدون خوف متمكّن از عمل به وظيفة باشند أحوط آن است كه با آنها رجاء متابعت كند وبعد واجب است عمل به وظيفهء خود نمايند حتى با عدم علم به خلاف .