بيايند دو شاهد عادل ، پس گواهى دهند آن كه ديدهاند هلال را پيش از آن به شبى ؛ پس قضا مىكند روزى را .
وشيخ مفيد ( رضوان الله عليه ) به سند صحيح از آن حضرت روايت نموده كه فرمود كه : « لا تصم إلّا للرؤية أو يشهد شاهدا عدل » « 1 » . يعنى : روزه مدار مگر از براي ديدن هلال يا آن كه گواهى دهند ، دو گواه عادل .
وشيخ طوسي ( قدّس الله روحه ) به سند موثّق روايت كرده كه إسحاق بن عمّار گفت :
سألت أبا عبد الله عليه السلام عن هلال رمضان يغمّ علينا في تسعة وعشرين من شعبان . فقال :
« لا تصم إلّا أن تراه ، فإن شهد أهل بلد آخر ، فاقضه » « 2 » .
يعنى : سؤال كردم از آن حضرت از هلال ماه رمضان كه مشتبه شود بر ما به سبب ابر در بيست ونهم ماه شعبان - يعنى يك روز بعد از آن - ، پس حضرت فرمود كه روزه مدار مگر آن كه ببينى هلال را ، پس اگر شهادت دهند أهل بلد ديگر بر ديدن هلال ، پس قضا كن آن روز را .
وهمين حديث را به سند ديگر از آن حضرت روايت كرده « 3 » . وأيضا به سند صحيح از آن حضرت روايت كرده آن كه :
سئل عن اليوم الذي يقضى من شهر رمضان ، فقال : « لا تقضه إلّا أن يثبت شاهدان عدلان من جميع أهل الصلاة متى كان رأس الشهر . . . » « 4 » .
يعنى : از آن حضرت سؤال نمودند از روزى كه قضا كرده شود از ماه رمضان . پس فرمود كه قضا مكن آن را مگر آن كه ثابت شود [ با ] دو شاهد عادل از جميع أهل نماز كه چه وقت بوده است سر ماه .
وبه سند صحيح ديگر از حضرت امام محمّد باقر عليه السلام روايت نموده كه :
قال أمير المؤمنين عليه السلام : « إذا رأيتم الهلال فأفطروا ، أو شهد عليه عدل من المسلمين . . . » « 5 » .
هامش
( 1 ) . المقنعة ، ص 297 .
( 2 ) . الاستبصار ، ج 2 ، ص 73 ، ح 224 .
( 3 ) . الاستبصار ، ج 2 ، ص 64 ، ح 206 .
( 4 ) . تهذيب الأحكام ، ج 4 ، ص 157 ، ح 438 .
( 5 ) . تهذيب الأحكام ، ج 4 ، ص 158 ، ح 440 .