هفت را كه مىاندازيم هفت مىماند ، پس شنبه اوّل ماه رمضان است ، زيرا كه به حساب عدد چهارشنبه اوّل صفر ، وپنجشنبه اوّل ربيع الاوّل ، وشنبه اوّل ربيع الثاني ، ويكشنبه اوّل جمادى الأولى ، وسه شنبه اوّل جمادى الثانية ، وچهارشنبه اوّل رجب وجمعه اوّل شعبان ، وشنبه اوّل رمضان .
واگر اوّل محرم سهشنبه باشد سه را با دوازده ضم كنيم پانزده شود ، وهفت هفت كه بيندازيم يك بماند ، پس اوّل ماه رمضان يكشنبه باشد ، چنانكه اوّل محرم هزار وصد وهشت سهشنبه بود ، واوّل ماه رمضان بعد از آن يكشنبه بود در سال گذشته ، ووجهش همان است .
زيرا كه اوّل محرم هرگاه سهشنبه باشد اوّل صفر پنجشنبه است ، واوّل ربيع الاوّل جمعه ، واوّل ربيع الثاني يكشنبه واوّل جمادى الأولى دوشنبه ، واوّل جمادى الثانية چهارشنبه ، اوّل رجب پنجشنبه ، واوّل شعبان شنبه ، واوّل ماه مبارك رمضان يكشنبه .
واگر اوّل محرم چهارشنبه باشد ، چهار را با دوازده ضم كنيم شانزده شود ، ودو هفت را كه بيندازيم دو مىماند ، پس اوّل ماه مبارك دوشنبه خواهد بود ، زيرا كه اوّل صفر جمعه خواهد بود ، واوّل ربيع الاوّل شنبه ، واوّل ربيع الثاني دوشنبه ، واوّل جمادى الأولى سه شنبه ، واوّل جمادى الثانية پنجشنبه ، واوّل رجب جمعه ، واوّل شعبان يكشنبه ، واوّل ماه رمضان دوشنبه .
واگر اوّل محرم پنجشنبه باشد ، پنج با دوازده هفده مىشود ، دو هفت را كه انداختيم سه مىماند ، پس اوّل ماه مبارك رمضان سهشنبه خواهد بود .
واگر اوّل محرم جمعه باشد شش را با دوازده ضم كنيم هجده شود ، ودو هفت را كه بيندازيم چهار بماند ، پس اوّل ماه مبارك چهارشنبه باشد به همان حساب كه مذكور شد .
واگر اوّل محرم روز شنبه باشد ، هفت را با دوازده ضم كنيم نوزده شود ، دو هفت را كه بيندازيم پنج بماند ، پس اوّل ماه مبارك پنجشنبه باشد .
واز اين قاعدهء لطيفه كه در اين روايت شريفه وارد شده است قاعدهء مختصرتر استنباط مىتوان كرد ، مثل آنكه هر روز كه اوّل محرم باشد از أيام هفته روز دوم أيام قبل از آن اوّل ماه رمضان است . مثل آنكه اگر اوّل محرم جمعه باشد ، پنج شنبه را بينداز چهارشنبه اوّل ماه رمضان است .
رؤيت هلال ( فارسي ) — صفحة 207
مساهمون: رضا مختاري
ص٢٠٧