واگر اوّل ربيع الاوّل چهارشنبه باشد سوم آنكه جمعه است اوّل ماه رمضان خواهد بود ، ودوم آنكه پنج شنبه است عرفه خواهد بود ، وهمچنين همه ماهها به حساب عدد موافق آنچه مذكور شده است درست مىآيد .
ودر دو موضع تكلّفى بايد كرد ، يكى در ماه رمضان ، زيرا كه هرگاه اوّل ماه رمضان به رؤيت معلوم باشد چه احتياج به استعلام دارد ، وگويا استطرادا مذكور شده است ، ومعلوم است كه هر روز هفته را كه بگيرى وهشت روز بشمارى ، همان روز عود مىكند ، اما در استعلام عرفه فايده مىكند .
وديگرى در ماه ذي الحجّه كه هرگاه به رؤيت اوّلش معلوم شود عرفه ظاهر خواهد بود ، وآنكه روز أضحى روز اوّل ماه رمضان است ، موافق احاديثى است كه در مقصد چهارم گذشت .
وتأويل اين حديث نيز مثل تأويل أحاديث سابقه است وفايدهاش در صورت اشتباه اهلّه ظاهر مىشود ، يا آنكه غرض بيان قواعد مترتّبه بر حساب عدد است بىآنكه حكم شرعي بر آن مترتّب شود اگر چه بسيار بعيد است .
وقد فرغت من تسويده في حادي عشر شهر شوّال ختم بالخير والإقبال سنة تاسع ومائة بعد ألف من الهجرة .
والحمد للّه أوّلا وآخرا ، والصلاة على سيّد المرسلين محمّد وعترته الأكرمين ، ولعنة الله على أعدائهم أجمعين إلى يوم الدين .
رؤيت هلال ( فارسي ) — صفحة 210
مساهمون: رضا مختاري
ص٢١٠