آزف . تقويمى زراعى براى هر ماه ضميمهء اطلس است . اطلس را احتمالًا براى ناخدايى تهيه كرده است كه در درياى مديترانه ، يا درياى سياه ، با كشتيهاى مسيحيان ، يا سوريان ، در رفت و آمد بود . همين نقشهنگار احتمالًا نقشهء عالم مورخ 987 را كشيده است ؛ اين نقشه به اعتقاد ميلر ، حاصل كوششى است در جهت تركيب نقشهء دريايى كاتالونيايى با نقشهء ادريسى به منظور تهيهء نقشهء جديد دريايى عرب . محمد بن على الشرفى ، عضو ديگرى از خانواده ، در 1009 نقشهاى از عالم تهيه كرد كه نيمكرهء شرقى آن بر مبناى نقشهء ادريسى و نيمكرهء غربى آن ( ساحل مديترانه و اقيانوس اطلس ) و درياى سياه مبتنى بر راهنماهاى كشتيرانى كاتالونيايى بود . « 1 »
نقشههاى برّى و بحرى تركان
در اين قرن نقشهنگاران ترك باعث پيشرفتهاى بسيار مهمّى در نقشهنگارى اسلامى شدند . در واقع مىتوان گفت كه آنها ميان نقشهنگارى سنّتى اسلامى و نقشهنگارى جديد پلى زدند . از جملهء برجستهترين نمونههاى كار ايشان نقشههاى پيرى رئيس است . وى نقشهاى از عالم كشيد كه در 919 تكميل شد و فقط نيمكرهء غربى آن در دست است . اين بخش شامل شبه جزيرهء ايبرى ، شمالى غربى افريقا ، اقيانوس اطلس و سواحل جزاير امريكاست . اين نقشه ، كه بر پوست آهو كشيده شده ، شامل تصويرهاى رنگى و يادداشتهايى دربارهء كشورها ، ملتها ، حيوانات و گياهان است و در 932 به سلطان سليم تقديم شد . اين نقشه ،
هامش
( 1 ) .Krachkovsky , 455 - 7 ; - Miller , Bandv , Weltkarten , 175 - 177