ما لوط را از اين موضوع آگاه كرديم كه صبحگاهان ، همه آنان ريشهكن خواهند شد .
3 . « قضا » به معناى « واجب كردن » و « فرمان دادن » ، مانند :
وَ قَضى رَبُّكَ أَلَّا تَعْبُدُوا إِلَّا إِيَّاهُ ؛
« 1 »
پروردگار تو فرمان داده كه جز او را نپرستيد .
4 . « قضا » به معناى « اراده و تقدير » ، مانند :
وَ إِذا قَضى أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ ؛
« 2 »
و هر گاه چيزى را « اراده » كند ، تنها مىگويد : موجود باش ! و مىشود .
هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ مِنْ طِينٍ ثُمَّ قَضى أَجَلًا ؛
« 3 »
او خداوندى است كه شما را از گل آفريد ، سپس [ براى او ] مدتى « مقدر » فرمود .
يعنى براى زنده بودن انسان اندازه و مقدار معينى قرار داد .
ب ) برخى معانى ماده « قَدَر »
1 . « قَدَرَ » يعنى قدرت يافت ، توان اقدام پيدا كرد ، « قادر » يعنى توانا و « قدير » يعنى توانمند ، خداى متعال در سوره يس ، آيه 81 مىفرمايد :
أَ وَ لَيْسَ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ بِقادِرٍ عَلى أَنْ يَخْلُقَ مِثْلَهُمْ ؛
آيا كسى كه آسمانها و زمين را آفريد ، « قادر » نيست همانند آنها را بيافريند ؟
و در سوره بقره ، آيه 20 مىفرمايد :
وَ لَوْ شاءَ اللَّهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَ أَبْصارِهِمْ إِنَّ اللَّهَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيرٌ ؛
و اگر خدا بخواهد ، گوش و چشم آنان را از بين مىبرد ، زيرا خداوند بر هر چيز « توانمند » است .
يعنى خداوند بر انجام هر كارى به هر گونه كه حكمتش اقتضا كند قدرت دارد .
هامش
( 1 ) . سوره اسراء ، آيه 23 .
( 2 ) . سوره بقره ، آيه 117 .
( 3 ) . سوره انعام ، آيه 2 .