تفسير آيه در روايات مكتب خلفا :
1 - عبدالرّزاق در مصنّف خود از عطا روايت كند كه گفت : « ابن عباس اين آيه را اينچنين قرائت و تفسير كرده است : ( فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنَّ إِلى أَجَلٍ فَآتُوهُنَّ أُجُورَهُنَّ . . . ) « يعنى زنانى را كه - براى مدت معلوم - از آنان كام جستيد ، مهريه آنها را بپردازيد » . « 1 »
2 - در تفسير طبرى از « حبيب بن ثابت » روايت كند كه گفت : « ابن عباس مصحفى » به من داد و گفت : اين قرآن بر پايه قرائت [ و تفسير ] « ابىّ » است . گويد : تفسير اين آيه در آن مصحف چنين بود : ( فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنً إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى . . . ) يعنى : زنانى را كه - براى مدتى معلوم و تعيين شده - از آ « ان كام جستيد . . . » . « 2 »
3 - و نيز در تفسير طبرى از « ابى نضرة » با دو طريق روايت كند كه گفت : « از ابن عباس دربارهى « متعه نساء » پرسيدم ، گفت : مگر سورهى نساء را نخواندهاى ؟ گفتم : چرا ، گفت : آيه ( فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنً إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى . . . ) را در آن نخواندهاى ؟ گفتم : اگر آن را بدينگونه خوانده و فراگرفته بودم ، از شما نمىپرسيدم . گفت : [ همان كه گفتم ] همانگونه است » .
4 - و نيز ، از « ابىنضرة » روايت كنند كه گفت : « اين آيه را بر ابن عباس قرائت كردم : ( فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُنً ) ابن عباس گفت : ( - إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى - ) براى مدت معلوم . گويد : گفتم : من آن را اينگونه نخوانده و نمىدانم . گفت : به خدا سوگند
هامش
( 1 ) . المصنف ، جلد 7 ، ص 497 و 498 ، باب المتعه ، تدليف : عبدالرزاق بن همام صنعانى متولد 126 و متوفاى 211 هجرى ، نشر مجمع علمى بيروت ، چاپ 1390 - 1392 . حديث او را همه صاحبان مصحاح ششگانه روايت كردهاند . شرح حال او را در : جمع بين رجال الصحيحين ، تقريب التهذيب و بداية المجتهد ، جلد 2 ص 63 مىيابيد .
( 2 ) . تفسير طبرى ، جلد 5 ص 9 . .