نگهدارد . « 1 »
در تفسير قرطبى از ابن عباس روايت كند كه گفت : « عدّهى زن به مقدار يك حيض [ / عادت ماهانه ] است و نيز گفت : از يكديگر ارث نمىبرند . » « 2 »
در تفسير طبرى از « سدى » در ذيل آيهى : ( فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُن إِلى أَجَلٍ مُسَمًّى - فَآتُوهُن . . . ) گويد : « اين متعه چنين است كه مرد و زن براى مدتى معين با حضور دو شاهد و با اجازهى سرپرست زن ، ازدواج مىكنند ، و چون مدّت پايان گيرد ، مرد را بر زن حقى نيست و زن آزاد است و تنها بايد رحم خود را پاك سازد [ / عدّه نگهدارد ] ، و از يكديگر ارث نمىبرند . » « 3 »
زمخشرى در تفسير كشاف گويد : گفته شده : « اين آيه : » ( فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهِ مِنْهُن . . . ) درباره متعه [ ازدواج موقت ] سه روزه نازل شده و حكم آن تا زمانى كه خداوند مكه را به روى رسول خود ( ص ) گشود [ / فتح مكه ] باقى بود و سپس « نسخ » گرديد ، و آن چنين بود كه : « مرد ، زن را براى مدّتى معلوم ، يك شب ، دو شب يا يك هفته با دادن جامه يا چيز ديگر [ / مهريه ] به عقد خود در مىآورد و كام خود را از او گرفته و آزادش مىگذارد . نامش را از آن ور « متعه » [ / بهرهورى ] گويند كه ، مرد از زن كام گرفته يا زن از مرد « مهريه » مىگيرد . » « 4 »
آنچه گذشت ، تعريف « متعه نساء » يا « ازدواج موقت » در مصادر مكتب خلفا بود . تعريف آن در « فقه اماميّه » چنان است كه مىآيد :
هامش
( 1 ) . المصنّف ، عبدالرزاق ، جلد 7 ص 499 ، باب المتعه .
( 2 ) . تفسير قرطبى ، ج 5 ص 123 . تفسير نيشابورى ، جلد 5 ص 17 .
( 3 ) . تفسير قرطبى ، ج 5 ص 9 .
( 4 ) . تفسير كشاف ، جلد 1 ، ص 519 . .