الْعُمْرَةَ لِلَّه ) : « حج و عمره را براى خدا به اتمام برسانيد » « 1 » و اگر سنت پيامبرمان عليه الصلاة و السلام را بگيريم ، پيامبر تا قربانى نكرد از احرام بيرون نيامد . » « 2 »
خليفه عمر در حديث ديگرى ديدگاه خود را درباره كاملتر بودن حج و عمره بيان داشته است ؛ حديثى كه مالك در مؤطّأ و بيهقى در سنن از عبدالله بن عمر روايت كردهاند ه گفت : « عمربن خطاب گفت : « حج و عمرهتان را از هم جدا سازيد كه اين براى حجِ هر يك از شما كاملتر ، و براى عمره او كه در غير ماههاى حج انجام دهد تامّ و تمامتر است . » « 3 »
فشرده احاديث گذشته :
خليفه عمر بر آن بود كه جدائى ميان حج و عمره براى كمال آن دو بهتر است و بايد چنان باشد كه حج در ماههاى حج انجام شود و عمره در غير آن ماهها ، و براى ديدگاهش از كتاب خدا آيه كريمه : ( وَ أَتِمُّوا الْحَجَّ وَ الْعُمْرَةَ ) را دليل مىآورد و از سنت ، اقدام رسول خدا ( ص ) در حجة الوداع را كه قربانى نكرد از احرام بيرون نيامد .
حال آنكه مراد از إتمام حج و عمره در آيه كريمه ، اداى مناسك و اتمام سنتهاى اين دو فريضه با همه حدود و لوازم آنهاست ، حدود و لوازمى كه مصدود و خائف از اداى ناتوان است . و آيه كريمه پس از اين جمله بر تشريع « عمره تمتع » تصريح دارد و مىفرمايد : ( فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ إِلَى الْحَج ) يعنى : « كسى كه با عمرهى تمتع حج را آغاز كند » و پيامبر ( ص ) تصريح كرده كه
هامش
( 1 ) . بقره / 196 .
( 2 ) . صحيح مسلم ، ص 895 - 896 ، ص 155 و 156 . صحيح بخارى ، ج 1 ص 188 - 189 . سنن نسائى ، ج 2 ص 15 و 18 . مسند احمد ، ج 4 ص 393 و 395 و 410 . سنن بيهقى ، ج 4 ص 88 و كنز العمال ، ج 5 ص 86 ، و نيز بخارى ، ج 1 ص 214 فشرده .
( 3 ) . تفسير سيوطى ، ج 1 ص 218 . حلية الاولياء ، ج 5 ص 205 ، و شرح معانى الآثار ، ص 375 . .