گرفت و « مأمون » آن را باز پس داد و در اختيار آنان بود تا آنكه « متوكل » به حكومت رسيد و اجتهاد كرد و آن را از ايشان ستاند و به تيول « عبدالله بازيار » « 1 » داد و او نيز ، يازده اصله نخل خرمائى را كه رسول خدا ( ص ) با دست خود در « فدك » غرس كرده بود قطع كرد ؛ و اين آخرين خبرى است كه از اجتهاد خلفا درباره خمس و ميراث پيامبر ( ص ) به ما رسيده است . اما ديدگاه علماى مكتب خلفا چنان است كه مىآيد :
ديدگاه علماى مكتب خلفا در مورد مصرف خمس :
ديدگاه علماى مكتب خلفا در مورد مصرف خمس پس از رسول خدا ( ص ) ، به تبع اقدام خلفا دربارهى با آن ، متفاوت است . گروهى گويند : « سهم رسول خدا ( ص ) از آنِ امام يعنى خليفه است ، و سهم ذى القربى از آن خويشاوندان امام . » و گروهى گويند : « هر دو سهم بايد به مصرف سلاح و امكانات برسد . » و ديگران گويند : « تعيين مورد مصرف خمس منوط به اجتهاد خلفاست . »
برخى از آنها اقدام عمر در محروم كردن اهل البيت از خمس را امرى اجتهادى دانسته و گويند : « عمر در حكم خود از راه اجتهاد خارج نشد و كسى كه بر كار عمر اشكال كند جز اين نيست كه در اجتهادى كه روش صحابه بوده اشكال مىكند . »
و در پاسخ كسى كه از عمر انتقاد كرده و گويد : « او براى زنان پيامبر حقوق ويژه قرار داد ، و فاطمه و اهل البيت را از خمسشان محروم ساخت . . . و اين روش در زمان پيامبر سابقه نداشت » گويند : « اين از باب مخالفت مجتهد با مجتهد ديگر
هامش
( 1 ) . بازيار واژهاى فارسى و به معناى : پرورنده باز است . ظاهراً او مسئول بازهاى شكارى متوكل بوده است . .