بيان داشت و پيامبر ( ص ) آن را تنفيذ و تأييد فرمود . » « 1 »
اينها اخبار ماموريتهاى امام على ( ع ) به يمن بود كه علما به اشتباه اخبار حوادث اين مأموريتها را به غير آن نسبت دادهاند ؛ برخى از آنها اخبار اين مأموريتهاى سهگانه را يك جا در كنار هم آورده ، « 2 » و ديگران در دو جاى متفاوت ؛ « 3 » و بدين خاطر و به خاطر مسائلى جز آن ، « 4 » اخبار اين مأموريتها دچار غموض و ابهام و اشتباه شده است ، و اميد آن كه ما بتوانيم حقيقت را ، از طبيعت حوادث روايت شده ، كشف نمائيم ؛ و اكنون مىتوانيم بگوئيم كه - مثلًا - « غزوه مذحج اولين مأموريت امام ( ع ) به سوى يمن بوده است ، و غزوه هَمدان دومين مأموريت ، و مأموريت سوم براى حكومت و قضاوت و جمعآورى خمس بوده است ، و دليل ما اينكه :
نخست - علما درباره غزوهى مذحج گفتهاند : « سپاه او اولين سپاهى بود كه وارد اين بلاد - يعنى يمن - شد . » .
دوم - وقوع جنگ درغزوهى مذحج و نه غزوهى هَمدان ، كه اين جنگ بايد پيش از اسلام آوردن آنها باشد ، و درباره غزوهى همدان گفتهاند : « هَمدان همگى اسلام آوردند » و گفتهاند : « سپس اهل يمن پى در پى اسلام
هامش
( 1 ) . مسند احمد ، ج 1 ص 77 حديث 573 و 574 ، و ص 128 حديث 1064 ، و ص 152 حديث 1309 . مجمع الزوائد ، ج 6 ص 287 ، و المنتقى حديث حديث 3994 .
( 2 ) . مانند ابنكثير در تاريخ كه همه اخبار اين مأموريتها را تحت عنوان : « باب بعث رسول الله علىبن ابىطالب و خالدبن وليد الى اليمن » آورده است .
( 3 ) . مانند ابنهشام و پيروان او كه آن را در : « باب خروج اميران و كارگزاران بر صدقات در سال دهم » و : « باب تعداد سرايا و مأموريتها » آورده است .
( 4 ) . در دورانى كه امام على ( ع ) بر همه منابر مسلمانان به ويژه در خطبهها نماز جمعه لعن مىشد ، مسلماً اجازه نشر اخبار حاوى فضيلت و منقبت او نيز داده نمىشد ؛ چون واليان شهرها و سردمداران حكومتى از زمان معاويه تا عصر عباسيان - به جز دوران عمربن عبدالعزيز و سفّاح - هر كس را كه از امام على ( ع ) به نيكى ياد مىكرد از خود مىراندند . .