و نيز ، حاكم از عبدالرحمان بن عوف ، گويد : « هيچ نوزادى به دنيا نمىآمد مگر اينكه او را نزد پيامبر ( ص ) مىآوردند و آن حضرت براى او دعا مىكرد ولى چون « مروان بن حكم » را آوردند ، فرمود : « اين مارمولك ، زادهى مارمولك و ملعون زادهى ملعون است ! » . « 1 »
* * * تا اينجا ، اجتهاد خلفاى ثلاثه دربارهى : « خمس » و « ميراث » رسول خدا ( ص ) را يادآور شديم ؛ و اكنون :
سيرهء امام على ( ع ) درباره « خمس » و « ميراث رسول خدا ( ص ) » :
از ابن عباس ، گويد : « خمس در زمان رسول خدا ( ص ) به پنج سهم تقسيم مىشد : خدا و پيامبر يك سهم ، ذى القربى يك سهم ، و يتيمان و مسكينان و ابن السبيل [ / در راهماندگان ] سه هم ؛ پس از آن ، ابوبكر و عمر و عثمان آن را به سه سهم تقسيم كردند و سهم پيامبر و سهم ذوى القربى ساقط شد و بر سه گروه باقيمانده تقسيم گرديد . سپس على بن ابى طالب - كرّم الله وجهه - آن را بدانگونه كه ابوبكر و عمر و عثمان تقسيم كرده بودند ، تقسيم كرد . » « 2 »
و از امام باقر ( ع ) پرسيدند : « نظر على - كرّم الله وجهه - دربارهى خمس چه بود ؟ » فرمود : « نظر او دربارهى آن ، نظر اهل بيتش بود ؛ ولى او خوش نداشت با ابوبكر و عمر مخالفت نمايد ! » « 3 »
و از محمدبن اسحاق ، گويد : « از ابوجعفر محمد بن على پرسيدم : « على بن ابىطالب هنگامى كه ولايت امرى اين مردم را پذيرفت ، دربارهى سهم ذى القربى
هامش
( 1 ) . همان .
( 2 ) . الخراج ، ص 23 .
( 3 ) . همان ، و الأموال ابوعبيد ، ص 332 ، و احكام القرآن جصّاص ، ج 3 ص 63 . .